پاقلەمەنییەکان؛ "پاڵەوانە بێدەنگەکە"ی تەندروستی و پارێزگاری لە نەخۆشییە درێژخایەنەکان

وێستگە ستایل – سۆلین عوسمان

زانایانی بواری خۆراک لە نوێترین ڕاپۆرتەکانیاندا، پاقلەمەنییەکان (وەک نۆک، نیسک، فاسۆڵیا) وەک یەکێک لە بەهێزترین و هەرزانترین ئامرازەکان بۆ پاراستنی تەندروستی درێژخایەن و ڕێگریکردن لە نەخۆشییە مەترسیدارەکان دەستنیشان دەکەن. ئەم خۆراکانە کە لە زۆربەی کولتوورەکاندا وەک خۆراکی هەژاران دەبینران، ئێستا لە لایەن زانستەوە وەک "سووپەر-خۆراک" مامەڵەیان لەگەڵ دەکرێت.

توێژینەوەکان دەریدەخەن کە خواردنی بەردەوامی پاقلەمەنییەکان پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی هەیە بە باشترکردنی تەندروستی ڕیخۆڵەکان، کۆنترۆڵکردنی ئاستی شەکر لە خوێندا و کەمکردنەوەی مەترسییەکانی جەڵتەی دڵ. ئەمەش بەهۆی دەوڵەمەندییان بە ڕیشاڵەکان (Fiber)، پڕۆتینی ڕووەکی و کۆمەڵێک ماددەی وردی خۆراکی کە بۆ سیستەمی بەرگری جەستە پێویستن. هەروەها دەرکەوتووە کە پاقلەمەنییەکان ژینگەیەکی لەبار بۆ گەشەی بەکتریای سوودبەخش لە ناو ڕیخۆڵەدا دروست دەکەن، کە ڕۆڵی سەرەکی دەگێڕن لە ڕێگریکردن لە هەوکردنەکان.

یەکێکی تر لە تایبەتمەندییە گرنگەکانی ئەم جۆرە خۆراکانە ئەوەیە کە کاربۆهیدراتەکانیان بە سستی هەرس دەبن، ئەمەش دەبێتە هۆی جێگیربوونی ئاستی وزەی مرۆڤ لە درێژەی ڕۆژدا و ڕێگری لە قەڵەوی دەکات. لە کاتێکدا جیهان ڕووبەڕووی قەیرانی خۆراک و گۆڕانی کەشوهەوا دەبێتەوە، پاقلەمەنییەکان وەک جێگرەوەیەکی ژینگەدۆست بۆ گۆشت دەردەکەون. زانستی مۆدێرن ئێستا ئەو داناییە کۆنە پشتڕاست دەکاتەوە کە دەڵێت ژەمێکی سادەی پاقلەمەنی دەکرێت کلیلی تەمەندرێژی و تەندروستییەکی باش بێت.

سەرچاوە: گۆڤاری جیهانیی خۆراک، ڕاپۆرتەکانی ڕێکخراوی خۆراک و تەندروستی