پشکنینی خوێنی ژیری دەستکرد پێشبینی پەککەوتنی ئەندامەکانی جەستە دەکات لە ساڵانی

پێشوەختەدا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

نەخۆشخانەکانی سەرانسەری ئەوروپا و ئەمریکای باکوور دەستیان کردووە بە تاقیکردنەوەی

نەوەیەکی نوێی سیستەمی شیکردنەوەی خوێن بە ژیری دەستکرد، کە توانای دەستنیشانکردنی

نیشانە سەرەتاییەکانی پەککەوتنی ئەندامەکانی جەستەی هەیە ساڵانێک پێش ئەوەی نیشانە

تەقلیدییەکان دەربکەون. ئەم تەکنەلۆژیایە پارچە مایکرۆسکۆپییەکانی DNA کە لە ناو

خوێندا دەسوڕێنەوە شیکار دەکات و بەراوردیان دەکات لەگەڵ بنکەدراوە بایۆلۆژییە

فراوانەکان بۆ پێشبینیکردنی ئەو نەخۆشیانەی کار دەکەنە سەر جگەر، گورچیلە،

سییەکان و سیستەمی دڵ و دەمارەکان.

ئەم شێوازە نوێیە لە توێژینەوەی هاوبەشی نێوان ئەندازیارانی بایۆمێدیکاڵ و زانایانی

جینۆمەوە سەریهەڵدا، کە بۆیان دەرکەوت خانە دەمردوەکان "نەخشەی سترێسی" گەردیلەیی

ناسراو دەڕێژنە ناو خوێنەوە زۆر پێش ئەوەی زیانەکان لە ڕووی کلینیکییەوە دیار بن.

مۆدێلەکانی ژیری دەستکرد کە لەسەر ملیۆنان تۆماری نەخۆش مەشقیان پێکراوە، ئێستا

دەتوانن ئەم نەخشانە دەستنیشان بکەن و بەرەوپێشچوونی نەخۆشییەکە بە وردییەکی

سەرسوڕهێنەر بخەمڵێنن.

تاقیکردنەوە سەرەتاییەکان کە لە نەخۆشخانەکانی ئەڵمانیا، ژاپۆن و کەنەدا

ئەنجامدراون، دەریانخستووە کە ئەو نەخۆشانەی لە مەترسی تووشبوون بە

نەخۆشی درێژخایەنی گورچیلەدا بوون، نزیکەی چوار ساڵ زووتر لە ڕێکارە

ستانداردەکانی دەستنیشانکردن ناسراونەتەوە. ئەو پزیشکانەی لە

تاقیکردنەوەکاندا بەشداربوون، ڕایانگەیاندووە کە چارەسەرە

خۆپارێزییەکان بە شێوەیەکی بەرچاو ئاڵۆزییە درێژخایەنەکانیان لە نێوان

نەخۆشە مەترسیدارەکاندا کەمکردووەتەوە. سەرکەوتنی هاوشێوە لە دەستنیشانکردنی

ڕەقبوونی جگەر و هەوکردنی دڵ و دەمارەکاندا تۆمارکراوە.

توێژەرانی پزیشکی پێیان وایە ئەم تەکنەلۆژیایە دەتوانێت پزیشکی خۆپارێزی بگۆڕێت بە

گۆڕینی سیستەمی چاودێری تەندروستی لە چارەسەری کاردانەوەییەوە بۆ دەستێوەردانی

پێشوەختە. بەڵام گەشەی خێرای پزیشکی پێشبینیکەری ژیری دەستکرد نیگەرانی

ئەخلاقیش دروست دەکات. داکۆکیکارانی پاراستنی نهێنی هۆشداری دەدەن کە

کۆمپانیاکانی دڵنیایی و خاوەنکارەکان دەتوانن پێشبینییە تەندروستییە

درێژخایەنەکان بە خراپی بەکاربهێنن ئەگەر ڕێساکان نەتوانن لەگەڵ

پەرەسەندنی تەکنەلۆژیا هەنگاو بنێن.

دەرکەوتنی دەستنیشانکردنی نەخۆشی بە ڕێنمایی ژیری دەستکرد لە کاتێکدایە کە هەوڵێکی

جیهانی فراوانتر بۆ مۆدێرنکردنی ژێرخانی چاودێری تەندروستی لە دوای قەیرانەکانی

کەمی دەرمان و جەنجاڵی نەخۆشخانەکان لە سەرەتای ساڵانی ٢٠٢٠دا هەیە. حکومەتەکان

بە شێوەیەکی زیادبوو وەبەرهێنان لە سیستەمی تەندروستی دیجیتاڵیدا دەکەن کە بۆ

کەمکردنەوەی تێچوونەکان و باشترکردنی دەستنیشانکردنی پێشوەختەی نەخۆشییەکان

داڕێژراون.

زانایانی پشت پڕۆژەکە دەڵێن تەکنەلۆژیاکە هێشتا تەواو نییە و پێویستی بە توێژینەوەی

پشتڕاستکردنەوەی بەرفراوان هەیە. لەگەڵ ئەوەشدا، زۆرێک لە پسپۆڕان پێیان وایە

دەستنیشانکردنی پێشبینیکەری بنەمای خوێن لەوانەیە لە ماوەی دە ساڵی داهاتوودا

ببێتە پێکهاتەیەکی ستانداردی پشکنینە تەندروستییە ساڵانەکان، ئەمەش ئەگەری هەیە

تەمەنی مرۆڤ درێژ بکاتەوە بە ڕێگەدان بە دەستێوەردانی پزیشکی زووتر.

سەرچاوە: جۆنز هۆپکینس مێدیسن، ئەنجومەنی داهێنانی تەندروستی ئەوروپا، ساینس

ترانسلەیشناڵ مێدیسن.

PM:11:49:12/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 48 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌