کۆنیشانەی کەسی ڕەقبوو: کاتێک جەستە لەناو ترسدا قفڵ دەبێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

کۆنیشانەی کەسی ڕەقبوو (Stiff Person Syndrome) نەخۆشییەکی دەماری دەگمەن و سەرسوڕهێنەرە کە ژیانی ڕۆژانەی مرۆڤ دەگۆڕێت بۆ تاقیکردنەوەیەکی بەردەوام. لەم نەخۆشییەدا، دەنگە بەرزەکان، هەستە توندەکان و تەنانەت فشارە دەروونییە سادەکانیش دەبنە هۆی دروستبوونی گرژییەکی زۆر توندی ماسولکەکان و گرژبوونی کتوپڕ کە نەخۆشەکە بێدەسەڵات دەکات.

باوەڕ وایە کە ئەم نەخۆشییە سەرچاوەیەکی "بەرگرییە خۆیی" هەبێت، واتە سیستەمی بەرگری جەستە هێرش دەکاتە سەر سیستەمی دەماری خۆی. ئەم هێرشە دەبێتە هۆی تێکچوونی ئەو ئاماژە دەمارییانەی کە بەرپرسن لە خاوکردنەوەی ماسولکەکان. بە تێپەڕبوونی کات، نەخۆشەکان لەوانەیە توانای ڕۆیشتن و وەستانیان نەمێنێت، و لە حاڵەتە زۆر توندەکاندا، تەنانەت کرداری هەناسەدانیش بۆیان دەبێتە کارێکی قورس و پڕ مەترسی.

پێشکەوتنە پزیشکییەکانی ئەم دواییە جەختیان کردووەتە سەر بەکارهێنانی چارەسەری ڕێکخستنەوەی بەرگری جەستە، لەوانە بەکارهێنانی چارەسەری ناو دەمار کە هێرشەکانی سیستەمی بەرگری کەمدەکەنەوە. هەرچەندە ئەم ڕێگایانە نابنە هۆی چاکبوونەوەی یەکجاری، بەڵام بە شێوەیەکی بەرچاو کوالێتی ژیانی زۆرێک لە نەخۆشەکانیان باشتر کردووە و هیوای جووڵەیان پێ بەخشیونەتەوە.

ئەم نەخۆشییە بۆ یەکەمجار لە ناوەڕاستی سەدەی بیستەمدا وەسف کرا، بەڵام بۆ ماوەیەکی درێژ بە نادیاری مایەوە بەهۆی دەگمەنییەکەی و لێکچوونی نیشانەکانی لەگەڵ تێکچوونی دەروونی یان نەخۆشییەکانی تری جووڵە. ئێستا بەهۆی زیادبوونی هۆشیاری و ناسینی زیاتری نەخۆشییەکە لە میدیاکاندا، وردی دەستنیشانکردن زیادی کردووە و ئەو ناوە هەڵانەی لە نەخۆشەکان دەنرا کەم بوونەتەوە.

ئەم بارودۆخە، هەرچەندە زۆر دەگمەنە، بەڵام تیشک دەخاتە سەر پەیوەندییە ئاڵۆز و نادیارەکانی نێوان سیستەمی بەرگری و سیستەمی دەماری. لێکۆڵینەوە لەم نەخۆشییە دەبێتە هۆی ئەوەی زانستی دەمارزانی هەنگاوی گەورە بەرەو پێشەوە بنێت، کە نەک تەنها بۆ ئەم نەخۆشییە، بەڵکو بۆ مەودایەکی فراوان لە نەخۆشییە خۆبەرگرییەکان سوودبەخش دەبێت.

سەرچاوە: بڵاوکراوەکانی توێژینەوەی دەمارزانی و لێکۆڵینەوە کلینیکییەکان

PM:04:40:01/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 48 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌