سەرکەوتنی توێژەران لە پەرەپێدانی ڕۆبۆتێکی زیرەک بۆ 

ئەنجامدانی نەشتەرگەرییە ئاڵۆزەکانی چاو

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەران لە دەستکەوتێکی زانستی نوێدا سەرکەوتوو بوون لە پەرەپێدانی سیستەمێکی ڕۆبۆتی پێشکەوتوو و سەربەخۆ کە توانای هەیە بە وردییەکی بێوێنە نەشتەرگەرییە هەستیارەکانی چاو ئەنجام بدات. ئەم تەکنەلۆژیا نوێیە وەک وەرچەرخانێکی گرنگ لە جیهانی پزیشکیدا دەبینرێت، بەوپێیەی دەتوانێت بە شێوەیەکی ئۆتۆمۆاتیکی و بەبێ دەستێوەردانی ڕاستەوخۆی مرۆڤ مامەڵە لەگەڵ وردترین بەشەکانی چاو بکات، ئەمەش ئومێدێکی گەورە دەبەخشێت بەو نەخۆشانەی کە بەدەست کێشە قورسەکانی بینینەوە دەناڵێنن و پێویستیان بە دەستێوەردانی زۆر ورد هەیە.

ئەم سیستەمە ڕۆبۆتییە تەنها ئامێرێکی میکانیکی سادە نییە، بەڵکو پشت بە ئەلگۆریتمەکانی فێربوونی قووڵ (Deep Learning) دەبەستێت کە توانایەکی بەرزی شیکردنەوەیان هەیە. ڕۆبۆتەکە لە کاتی کارکردنیدا ئەو وێنانە شیکار دەکات کە لە ڕێگەی مایکرۆسکۆپی تایبەتی نەشتەرگەری و تەکنەلۆژیای تۆمۆگرافی یەکگرتوویی بینایی (OCT) کۆکراونەتەوە. ئەم کۆمەڵە زانیارییە وێنەییە یارمەتی ڕۆبۆتەکە دەدەن کە بە وردی شوێنی دەمار، خوێنبەر و شانەکان دەستنیشان بکات و بە وردبینییەکی لە ڕادەبەدەر ئەرکە پزیشکییەکان جێبەجێ بکات، ئەمەش مەترسییەکان لە کاتی نەشتەرگەریدا بۆ کەمترین ئاست دادەبەزێنێت.

یەکێک لە ئامانجە سەرەکییەکانی ئەم داهێنانە، چارەسەرکردنی حاڵەتی "گیرانی خوێنهێنەری تۆڕەی چاو" (RVO)یە، کە حاڵەتێکی مەترسیدارە و زۆرجار دەبێتە هۆی لەدەستدانی تەواوەتی بینین. خوێنبەرەکانی تۆڕەی چاو بە ڕادەیەک باریکن کە لە تاڵە قژی مرۆڤ دەچن، هەربۆیە دانانی دەرزی لە ناو ئەم خوێنبەرانەدا بە دەستی مرۆڤ کارێکی ئێجگار قورس و پڕ مەترسییە و پێویستی بە سەقامگیرییەکی زۆری دەست هەیە. ئەم ڕۆبۆتە نوێیە دەتوانێت ئەو ئاستەنگە بشکێنێت و بەبێ لرزینی دەست و بە وردییەکی زۆر ئەو کارە بکات، بەبێ ئەوەی هیچ زیانێکی لاوەکی بە شانە هەستیارەکانی دەوروبەری چاوی نەخۆشەکە بگەیەنێت.

پیا ژانگ، نوسەری سەرەکی ئەم توێژینەوەیە، ئاماژە بەوە دەکات کە ئەم پڕۆژەیە بەرهەمی ئارەزوو و هەوڵێکی درێژخایەنی تیمەکەیانە بۆ زاڵبوون بەسەر ئەو ئاستەنگە تەکنیکییانەی کە لە کاتی نەشتەرگەرییە وردەکانی تۆڕەی چاودا ڕووبەڕووی پزیشکان دەبنەوە. ژانگ جەخت لەوە دەکاتەوە کە ئامانجی سەرەکییان لەم توێژینەوەیەدا ئەوە بووە بیسەلمێنن کە بەکارهێنانی هاوکاری ڕۆبۆتی دەبێتە هۆی ئەوەی پرۆسە پزیشکییەکان بە شێوازێکی زۆر باشتر و سەلامەتتر بەڕێوەبچن، ئەمەش نەک تەنها کارئاسانی بۆ پزیشک دەکات، بەڵکو ئەنجامی نەشتەرگەرییەکانیش بۆ نەخۆش گەرانتی دەکات.

تاقیکردنەوە کلینیکییەکانی تیمەکە کە لەسەر چاوی بەرز ئەنجامدراون، سەرکەوتنێکی گەورەیان تۆمار کردووە و نیشانیانداوە کە ڕۆبۆتەکە دەتوانێت ئەرکەکان بە بێ کەموکوڕی جێبەجێ بکات. ئەم ئەنجامانە هەنگاوێکی چارەنووسسازن بۆ کەمکردنەوەی ئەو فشارە زۆرەی لەسەر پزیشکانی پسپۆڕ هەیە و گۆڕینی شێوازی نەشتەرگەرییەکان بەرەو ئاراستەیەکی مۆدێرنتر. چاوەڕوان دەکرێت لە داهاتوویەکی نزیکدا، ئەم جۆرە سیستەمانە ببنە پشتگیرێکی بەهێزی کلینیکەکان و یارمەتیدەری یەکەمی پزیشکان بن لە کاتی ئەنجامدانی ئەرکە هەرە سەخت و ئاڵۆزەکانی نەشتەرگەری چاودا.

سەرچاوە: Medical xpress

PM:08:29:20/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 60 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌