نانۆبۆتەکان لە ناو دەمارەکاندا: کۆتاییهێنان بە پزیشکیی بڕینکاری

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

وێنای ئەوە بکە کە کۆمەڵێک ماشین و ڕۆبۆتی بچووک کە تەنها لە ژێر مایکرۆسکۆپدا دەبینرێن، لە ناو خوێنتدا مەلە دەکەن و یەک بە یەک خانە شێرپەنجەییەکان لەناو دەبەن یان ئەو شانانەی زیانیان پێگەیشتووە چاک دەکەنەوە. نانۆبۆتەکان، کە لە خانەیەکی سووری خوێن بچووکترن، خەریکە دەبنە واقعێکی پزیشکی کە شێوازی چارەسەرکردنی نەخۆشییەکان لە بنەڕەتەوە دەگۆڕێت.

ئەم ڕۆبۆتە وردیلانە بۆ ئەوە دروست کراون کە دەرمانەکان ڕاستەوخۆ بگەیەننە ناو جەرگەی خانە نەخۆشەکان بەبێ ئەوەی زیان بە خانە تەندروستەکان بگەیەنن. ئەم وردەکارییە لە کارکردندا دەبێتە هۆی نەمانی کاریگەرییە لاوەکییە ترسناکەکانی چارەسەرە تەقلیدییەکان، وەک چارەسەری کیمیایی کە هەموو جەستە ماندوو دەکات. لێرەدا دەرمانەکە تەنها و تەنها لەو شوێنەدا چالاک دەبێت کە کێشەکەی تێدایە.

نانۆبۆتەکان تەنها دەرمان ناگوازنەوە، بەڵکو دەتوانن وەک "تیمێکی چاککردنەوەی ناوخۆیی" کار بکەن. ئەوان دەتوانن چەورییە کەڵەکەبووەکانی ناو دەمارەکان لابدەن پێش ئەوەی ببێتە هۆی جەڵتە، یان لەناو مێشکدا کار لەسەر چاککردنەوەی ئەو بەشانە بکەن کە تووشی زەبر بوون. ئەمەش ئاسۆیەکی نوێیە بۆ پزیشکییەک کە تێیدا هیچ ئازار و بڕینێکی تێدا نییە.

ئەم بیرۆکە سەیرە سەرەتا لە ناو ڕۆمانە خەیاڵییەکاندا لەدایکبوو، کاتێک نووسەران خەونیان بە گەشتێکی بچووک بۆ ناو جەستەی مرۆڤ دەبینی. دواتر لە تاقیگە مۆدێرنەکاندا وەک زانستێکی ڕاستەقینە پەرەی پێدرا و ئێستا لە قۆناغی تاقیکردنەوەی پێش وەختەدایە. گۆڕانی خەیاڵ بۆ واقیع لەم بوارەدا یەکێکە لە گەورەترین دەستکەوتە تەکنەلۆژییەکانی مرۆڤ.

لە داهاتوویەکی نزیکدا، پزیشکیی کلاسیک بەرەو نەمان دەچێت و نانۆتەکنەلۆژیا دەبێتە سەرداری چارەسەرەکان. ئێمە بەرەو سەردەمێک هەنگاو دەنێین کە تێیدا "نەشتەرگەری" تەنها لە ڕێگەی دەرزییەکەوە دەبێت و ڕۆبۆتە بچووکەکان هەموو کارە قورسەکان لە ناوەوە ئەنجام دەدەن، بەبێ ئەوەی نەخۆشەکە هەست بە هیچ بکات.

سەرچاوە: 

گۆڤاری MIT Technology Review، گۆڤاری Science

PM:09:59:19/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 100 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌