کەشتییە ئاسمانییەکەی ناسا گەیشتە خاڵی مەبەست بۆ پاراستنی زەوی لە زریانە خۆرییەکان

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئاژانسی بۆشایی ئاسمانی ئەمریکا (ناسا) ڕایگەیاند کە کەشتی ئاسمانی (IMAP) دوای گەشتێکی سێ مانگ و نیو بە ناو بۆشایی قووڵدا، سەرکەوتوو بوو لە جێگیربوون لە خولگەی خۆی لە خاڵی یەکەمی لاگرانج (L1)، کە نزیکەی ملیۆنێک میل لە زەوییەوە دوورە. ئەم دەستکەوتە کە لە ١٠ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦دا ڕوویدا، ڕێگە خۆش دەکات بۆ دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنە زانستییەکان لە سەرەتای مانگی شوباتەوە بۆ تێگەیشتن لە نهێنییەکانی گەردوون.

ئەم ئەرکە کە لە ئەیلوولی ٢٠٢٥ەوە لە ناوەندی کەنەدی بۆ بۆشایی ئاسمان دەستی پێکردووە، پێنجەم پڕۆژەی گەورەی ناسایە لە چوارچێوەی پڕۆگرامی پشکنەرە زەمینی و خۆرییەکان. جێگیرکردنی ئەم کەشتییە پێویستی بە مانۆڕی یەکجار ورد هەبوو لە ڕۆژانی ٩ و ١٠ی کانوونی دووەمدا، تا بتوانێت لەو خاڵەدا جێگیر بێت کە هێزی کێشکردنی زەوی و خۆر تێیدا یەکسانن و ڕێگەی پێ دەدات بە بەردەوامی چاودێری خۆر بکات.

لە کاتی گەشتەکەیدا بۆ خاڵی مەبەست، دە ئامێری زانستی ناو کەشتییەکە دەستیان کردووە بە کار و یەکەم پێوانەی خۆیان بۆ بای خۆر و تۆزی نێوان ئەستێرەکان ئەنجامداوە. ئەم ئامێرانە گەردیلە بێلایەنەکان کۆدەکەنەوە کە لە لێواری کۆمەڵەی خۆرەوە دێن، ئەمەش ڕێگە بە زانایان دەدات نەخشەیەکی سێ ڕەهەندی بۆ سنووری پارێزەری کۆمەڵەی خۆر (هێلیۆسفێر) دروست بکەن کە زەوی لە تیشکە گەردوونییەکان دەپارێزێت.

پڕۆژەکە لە تاقیگەی فیزیا لە زانکۆی جۆنز هۆپکینس و بە هاوکاری ٢٧ دامەزراوەی نێودەوڵەتی بەڕێوەدەچێت. داتاکانی ئەم کەشتییە بۆ سیستەمی (I-ALiRT) دەنێردرێن کە زانیاری ڕاستەوخۆ دەداتە ناوەندەکانی پێشبینی کەشوهەوای بۆشایی ئاسمان. ئەمە گرنگییەکی ژیانی هەیە بۆ پاراستنی مانگە دەستکردەکان، تۆڕەکانی کارەبا و تەنانەت ژیانی ئاسمانگەڕەکان لەو زریانە موگناتیسییانەی کە لە خۆرەوە هەڵدەکەن.

جێگیربوونی (IMAP) لەم شوێنە ستراتیژییەدا وەرچەرخانێکی گەورەیە لە توانای مرۆڤ بۆ تێگەیشتن لەو قەڵغانە سروشتییەی کە ژیان لەسەر زەوی دەپارێزێت. بە گوتەی دەیڤد مەککۆماس، سەرپەرشتیاری پڕۆژەکە، ئێستا مرۆڤایەتی ئامادەیە بۆ یەکەمجار بە وردییەکی زۆرەوە نەخشەی سنوورەکانی کۆمەڵەی خۆر بکێشێت و بزانێت چۆن کەشوهەوای بۆشایی کار لەسەر هەسارەکەمان دەکات.

سەرچاوە: تاقیگەی فیزیا - زانکۆی جۆنز هۆپکینس

PM:09:05:04/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 16 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌