بونەوەرە وردیلە نەمرەکە؛ ئایا مێدووزای دەریا نهێنی بەزاندنی پیری لایە؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایان جارێکی تر سەرنجیان چڕ کردووەتەوە سەر یەکێک لە سەرسوڕهێنەرترین گیانلەبەرە دەریاییەکانی جیهان، ئەویش مێدووزای نەمرە کە توانایەکی بێوێنەی هەیە بۆ دووبارە دەستپێکردنەوەی خولی ژیانی و ڕزگاربوون لە مردن.

توێژینەوە نوێیەکانی تاقیگە چەندین زانیاری نوێیان دەربارەی میکانیزمە بایۆلۆژییەکانی ئەم بوونەوەرە وردیلەیە ئاشکرا کردووە، کە ڕێگەی پێدەدات لەبری مردن

بەهۆی پیرییەوە، خولی ژیانی خۆی بەردەوام سفر بکاتەوە و بگەڕێتەوە بۆ قۆناغی سەرەتایی.

ئەم جۆرە مێدووزایە کە بە (Turritopsis dohrnii) ناسراوە، تاقە ئاژەڵی ناسراوە لە جیهاندا کە دەتوانێت لە قۆناغی پێگەیشتووییەوە بگەڕێتەوە بۆ قۆناغی گەنجی. زانایان دەڵێن ئەم توانایە لە ڕێگەی پرۆسەیەکی ئاڵۆزی خانەکانەوە ئەنجام دەدرێت، هەروەها شیکارییە جینۆمییەکان کۆمەڵێک جینیان دۆزیوەتەوە کە بەرپرسن لە چاککردنەوەی DNA و بەرگری کردن لە تێکچوونی خانەکان.

بایۆلۆجیستە دەریاییەکان پێیان وایە ئەم دۆزینەوانە دەبنە هۆی گۆڕانکاری گەورە لە پزیشکی نوێبوونەوەی شانەکان و تێگەیشتن لە بایۆلۆژیای پیری لە مرۆڤدا. هەرچەندە

مرۆڤ ناتوانێت ببێتە نەمر، بەڵام تێگەیشتن لەم پرۆسەیە یارمەتیدەر دەبێت بۆ دۆزینەوەی چارەسەری نوێ بۆ نەخۆشییەکانی پەیوەست بە تەمەن و چاککردنەوەی ئەندامە زیانلێکەوتووەکانی جەستە.

لە کۆتاییدا، هەرچەندە ئەم مێدووزایە بە تەواوی لە مەترسییەکانی وەک نەخۆشی و نێچیرگری پارێزراو نییە، بەڵام هێشتا وەک گەورەترین مەتەڵی زانستی بۆ تەمەندرێژی دەمێنێتەوە و بەردەوامە لە گۆڕینی تێگەیشتنی مرۆڤ بۆ چەمکی ژیان و مردن.

سەرچاوە: گۆڤاری نەیچەر، سێڵ، سمیسۆنیان و ناشناڵ جیۆگرافیک

PM:11:26:28/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 48 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌