نهێنی جەمسەری باشوور: جیاکردنەوەی ڕاستی لە ئەفسانە دەربارەی ئەدۆلف هیتلەر و ئەنتارکتیکا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

بۆ چەندین دەیە، دەنگۆی ئەوە هەبووە کە ئەدۆلف هیتلەر دوای جەنگی جیهانی دووەم بۆ جەمسەری باشوور ڕایکردووە و بنکەیەکی نهێنی لە ژێر سەهۆڵەکاندا دروستکردووە. سەرەڕای بڵاوبوونەوەی ئەم چیرۆکانە لە کتێب و دۆکیۆمێنتارییەکاندا، مێژوونووسان دەڵێن هیچ بەڵگەیەکی باوەڕپێکراو بۆ ئەم بانگەشانە نییە.

سەرچاوەی ئەم ئەفسانەیە دەگەڕێتەوە بۆ گەشتە زانستییەکەی ئەڵمانیا لە ساڵی ١٩٣٨ بۆ ناوچەیەک لە جەمسەری باشوور. ئامانجی ئەو گەشتە تەنها توێژینەوەی زانستی و دۆزینەوەی ناوچەی نوێ بوو بۆ ڕاوکردنی نەهەنگ، بەڵام دوای جەنگ، تیۆرییەکان بە هەڵە ئەم گەشتەیان بە ڕاکردنی هیتلەر و بنکەی ژێر زەوییەوە بەستەوە.

لێکۆڵینەوە مێژووییەکان بەردەوام دەیسەلمێنن کە هیتلەر لە ٣٠ی نیسانی ١٩٤٥ لە پەناگەکەی خۆی لە بەرلین کۆتایی بە ژیانی خۆی هێناوە. وتەی شایەتحاڵەکان، پشکنینە پزیشکییەکان و بەڵگەنامە هەواڵگرییەکان هەموویان پشتگیری لەم ڕاستییە دەکەن، نەک ڕاکردنی بۆ ئەنتارکتیکا یان ئەمریکای لاتین.

بایەخدان بە جەمسەری باشوور دوای جەنگ زیاتر بوو بەهۆی گەشتە سەربازی و زانستییەکانی ئەمریکا، کە وای کرد چیرۆکە خەیاڵییەکان لەگەڵ ڕووداوە ڕاستەقینەکان تێکەڵ ببن. مێژوونووسان جەخت دەکەنەوە کە ئەم دەنگۆیانە تەنها خەیاڵن و هیچ بنەمایەکی دۆکیۆمێنتارییان نییە.

جەمسەری باشوور وەک ناوچەیەکی گرنگی زانستی دەمێنێتەوە بۆ توێژینەوەی کەشوهەوا و گەردوونناسی. هەرچەندە ئەفسانەکانی دەربارەی هیتلەر هێشتا سەرنجی خەڵک ڕادەکێشن، بەڵام جیابوونەوەی ڕاستی لە خەیاڵ زۆر گرنگە بۆ تێگەیشتن لە مێژووی ڕاستەقینەی جیهان.

Encyclopaedia Britannica; Imperial War Museums; United States National Archives;

British Antarctic Survey.

PM:10:48:17/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 88 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌