ماسییەکانی قووڵایی دەریا سیستمێکی بینینی تەواو جیاواز و نوێیان هەیە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایان لە کاتی لێکۆڵینەوە لە جۆرە ماسییەکی دەگمەن لە قووڵاییەکانی دەریای سووردا، جۆرە خانەیەکی بینینیان دۆزیوەتەوە کە پێشتر لە هیچ بوونەوەرێکی تردا نەبینراوە، ئەمەش تێگەیشتنی ئێمە بۆ پەرەسەندنی چاو دەگۆڕێت.

ئەم خانە نوێیە تێکەڵەیەکە لە تایبەتمەندییەکانی هەردوو خانەی "چیلکەیی" (کە بۆ بینینی تاریکییە) و خانەی "قووچەکی" (کە بۆ بینینی ڕەنگەکانە). ئەم داهێنانە بایۆلۆژییە ڕێگە بە ماسییەکان دەدات لەو قووڵاییە زۆرەدا کە ڕووناکی تێیدا کەمە، بە وردی دیمەنەکان ببینن.

ئەم دۆزینەوەیە نیشانی دەدات کە پەرەسەندن (Evolution) چۆن دەتوانێت چارەسەری نائاسایی بۆ ژیان لە ژینگە سەختەکاندا دروست بکات. لە کاتێکدا زۆربەی گیانلەبەران سیستمێکی بینینی دیاریکراویان هەیە، ئەم ماسییانە "سیستمێکی تێکەڵاو"یان پەرەپێداوە بۆ ئەوەی زۆرترین سوود لە کەمترین ڕووناکی وەربگرن

لێکۆڵەران دەڵێن ئەم جۆرە بینینە یارمەتی ماسییەکان دەدات ڕاوچییەکان و نێچیرەکانیان لە ناو تاریکیدا جیا بکەنەوە. ئەمە وەک ئەوە وایە چاوەکانیان هەم کامێرای ئاسایی بن و هەم کامێرای بینینی شەو (Night vision) لە یەک کاتدا، کە ئەمە دەستکەوتێکی گەورەی ئەندازیاری سروشتە.

لێکۆڵینەوەکە تیشک دەخاتە سەر ژیانی نادیار لە قووڵایی زەریاکان، کە هێشتا زۆرینەی بۆ مرۆڤ وەک مەتەڵ ماوەتەوە. دۆزینەوەی ئەم خانە نوێیە دەکرێت لە داهاتوودا یارمەتی زانایان بدات بۆ پەرەپێدانی تەکنەلۆژیای بینینی دەستکرد یان چارەسەرکردنی هەندێک نەخۆشی چاو لە مرۆڤدا.

قووڵایی زەریاکان یەکێکە لە سەختترین شوێنەکان بۆ ژیان، بەڵام ئەم ماسییانە نیشانی دەدەن کە ژیان هەمیشە ڕێگەیەک دەدۆزێتەوە بۆ خۆگونجاندن. دۆزینەوەی ئەم سیستمە بینینە، تەنها دۆزینەوەی خانەیەکی نوێ نییە، بەڵکو دۆزینەوەی شێوازێکی نوێی "بینینی جیهان"ە لە تاریکیدا.

سەرچاوە: گۆڤاری زانستی سروشت

PM:11:55:27/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 72 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌