جۆرێکی نوێی قرژاڵی قووڵایی دەریا لە نزیک کانییە گەرمەکان دۆزرایەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایانی ئاژەڵناسی دەریایی بە فەرمی جۆرە قرژاڵێکی نوێی و ڕووناکیان (Translucent) ناساند کە لە قووڵاییەکی یەکجار زۆر و لە ناو جەرگەی کانییە گەرمە گڕکانییەکانی بنکەی زەریاکاندا دەژی. ئەم زیندەوەرە لە ژینگەیەکدا دەژی کە هەموو یاساکانی ژیان تێیدا جیاوازن و بۆ زۆربەی زیندەوەرانی تر کوشندەیە.

ئەم جۆرە قرژاڵە دەتوانێت لە بەرانبەر پلەی گەرمی نزیک لە کوڵان و غازە ژەهراوییەکانی وەک گۆگرد خۆی ڕاگرێت. نهێنی ئەم ژیانە سەیرە دەگەڕێتەوە بۆ جۆرە بەکتریایەکی تایبەت کە لەسەر قاوغ و قاچەکانی دەژی و یارمەتی دەدات وزە لە ماددە کیمیاییەکان وەربگرێت، چونکە لەو قووڵاییەدا هیچ ڕووناکییەک بۆ فۆتۆسێنتێز نییە.

پێکهاتەی جەستەی ئەم قرژاڵە گۆڕانکارییەکی سەرسوڕهێنەری بەسەردا هاتووە؛ چاوەکانی بە تەواوی وەک چاوی ئاسایی کار ناکەن چونکە لە تاریکی ڕەهادایە، بەڵام هەستی بۆنکردن و هەستکردن بە لەرەلەرەی ئاو تێیدا یەکجار بەهێزە. ئەمە نیشانی دەدات کە چۆن پڕۆسەی پەرەسەندن زیندەوەرەکان بۆ هەر ژینگەیەک دەگۆڕێت.

سیستەمە ئیکۆلۆژییەکانی قووڵایی دەریا تا ئێستاش وەک دوایین سنوورەکانی دۆزینەوە لەسەر زەوی ماونەتەوە و مرۆڤ زانیاری لەسەر مانگ زیاترە وەک لە بنکەی زەریاکان. هەر دۆزینەوەیەکی نوێ لەم ناوچانەدا نهێنی نوێمان دەربارەی سەرەتای ژیان لەسەر زەوی و ئەگەری هەبوونی ژیان لە هەسارەکانی تر پێ دەڵێت.

ئەم قرژاڵە نوێیە تەنها زیندەوەرێکی سادە نییە، بەڵکو نموونەیەکی زیندووی خۆڕاگرییە لە بەرانبەر توندترین بارودۆخەکاندا. ئەم دۆزینەوەیە هانی زانایان دەدات کە زیاتر بگەڕێن بۆ دۆزینەوەی جۆرەها زیندەوەری تر کە ڕەنگە لە قووڵاییە تاریکەکاندا بە ئارامی بژین.

نامەکانی توێژینەوەی قووڵایی زەریا، کانوونی دووەمی ٢٠٢٦

PM:09:14:27/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 164 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌