توێژینەوەیەک لەسەر پەیوەندیی نێوان سترێس و ئارەزووی سێکسی؛ مەترسییە شاراوەکان بۆ سەر هاوسەران

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژینەوەیەکی نوێی پزیشکی و دەروونی پەردەی لەسەر ئەوە لادا کە چۆن فشاری دەروونیی درێژخایەن (Stress) بە شێوەیەکی بێدەنگ کار دەکاتە سەر تێکچوونی ئارەزووی سێکسی و پەیوەندیی نێوان هاوسەران. ئەم توێژینەوەیە دەریدەخات کە کێشەکە تەنها جەستەیی نییە، بەڵکو مێشک و هۆرمۆنەکان ڕۆڵی سەرەکی دەبینن.

زاناکان بۆیان دەرکەوتووە کاتێک مرۆڤ لە ژێر فشاری بەردەوامدا دەبێت، جەستە بڕێکی زۆر لە هۆرمۆنی "کۆرتیزۆڵ" دەردەدات. ئەم هۆرمۆنە دەبێتە هۆی سەرکوتکردنی هۆرمۆنەکانی سەرنجڕاکێشان و کەمکردنەوەی چالاکیی ئەو بەشانەی مێشک کە بەرپرسن لە چێژ و ئارەزوو. لە ئەنجامدا، هاوسەرەکان هەست بە دابڕان و ساردی دەکەن لە پەیوەندییەکانیاندا.

ئەم توێژینەوەیە ئاماژە بەوە دەکات کە زۆربەی هاوسەران کاتێک تووشی ئەم کێشەیە دەبن، پەنا بۆ دەرمانە جەستەییەکان دەبەن، لە کاتێکدا چارەسەری ڕاستەقینە لە کەمکردنەوەی دڵەڕاوکێ و ڕێکخستنی باری دەروونیدایە. ئەو کەسانەی لە تاقیکردنەوەکەدا بەشدارییان کردووە و مێشکیان هێور کردووەتەوە، ئاستی هۆرمۆنەکانیان لە ماوەیەکی کورتدا ئاسایی بووەتەوە.

پەیوەندییە هاوسەرییەکان یەکێکە لە کۆڵەکە سەرەکییەکانی تەندروستیی کۆمەڵگا، و تێکچوونی ئەم پەیوەندییانە بەهۆی فشارەوە دەبێتە هۆی کێشەی دەروونیی قورستر و تەنانەت هەڵوەشانەوەی خێزانیش. ئەم توێژینەوەیە زەنگێکی ئاگادارکردنەوەیە بۆ ئەوەی خەڵک گرنگیی بە پشووی دەروونی و دوورکەوتنەوە لە سترێسی کار بدەن.

پزیشکەکان ئامۆژگاری هاوسەران دەکەن کە بە کراوەیی باسی کێشە دەروونییەکانیان بکەن و بزانن کە ساردیی سێکسی زۆربەی کات نیشانەی ماندوێتی مێشکە نەک نەمانی خۆشەویستی. تێگەیشتن لەم زانستە دەبێتە هۆی پاراستنی هەزاران خێزان لە لێکترازان.

ئەم ئەنجامانە لە یەکێک لە گرنگترین گۆڤارە پزیشکییەکانی پسپۆڕ لە بواری سێکسۆلۆژی و دەروونناسیدا بڵاوکراونەتەوە.

سەرچاوە: گۆڤاری پزیشکیی سێکسی (Journal of Sexual Medicine) و کۆمەڵەی دەروونناسیی ئەمریکا.

PM:09:39:23/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 100 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌