نهێنییەکانی بینینی قوڕ و لم لە خەودا؛ لە نێوان مژدەی خێر و هێمای ناخۆشییەکاندا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان 

خەونەکان هەمیشە وەک جیهانێکی پڕ لە نهێنی و ئاماژە دەبینرێن کە مرۆڤەکان هەوڵی تێگەیشتن لە واتاکانیان دەدەن. یەکێک لەو بینینانەی کە لە نێو خەڵکدا زۆر باوە و لێکدانەوەی جیاواز و هەمەجۆری بۆ دەکرێت، بینینی "قوڕ و لم"ە لە خەوندا. لێکدەرەوانی خەون لەسەر بنەمای ئاینی و واقیعی، کۆمەڵێک لایەنی ئەرێنی و نەرێنی بۆ ئەم خەونە دیاری دەکەن، کە هەندێکجار وەک نیشانەیەک بۆ ڕزق و ڕۆزی و هەندێکجاریش وەک ئاگادارکردنەوەیەک لە کێشە و گرفتەکانی ژیان دەردەکەون.

ئەم لێکدانەوانە ڕەگ و ڕیشەیەکی قووڵی ئاینییان هەیە، بەو پێیەی خوای گەورە لە قورئانی پیرۆزدا و لە سوورەتی (المؤمنون، ئایەتی ١٢) دەفەرموێت: (و لقد خلقنا الأنسان من سلالة من طین)، کە ئاماژەیە بۆ ئەوەی مرۆڤ لە قوڕ دروستکراوە. هەر بۆیە قوڕ لە خەوندا پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە جەوهەری ژیان و جموجۆڵ و پەرستشەکانی مرۆڤەوە هەیە. لە هەمان کاتدا، قوڕ و لم دەتوانن ببنە هۆی ڕاگرتنی چالاکییەکانی ژیان و دروستکردنی کۆسپ لەبەردەم نوێژکردن و عیبادەتدا، کە ئەمەش ڕەنگدانەوەی بارودۆخی دەروونی و ئیمانی خەونبینەکەیە لە کاتی بینینی ئەو خەونەدا.

وردەکارییەکانی ئەم خەونە بەپێی جۆری بینینەکە دەگۆڕێت؛ بۆ نموونە، ئەو کەسەی لە خەویدا ببینێت قوڕ دەخوات، ئەوا ئاماژەیە بۆ ئەوەی پارەیەکی زۆر خەرج دەکات. ئەگەر ئاوی بیرێک لێڵ بێت و قوڕاوی بێت، ئەوا یان نیشانەی وەرگرتنی پارەی میراتە یان ئاشکرابوونی نهێنییەکی شاراوە. یەکێک لە مژدە هەرە باشەکان لەم بوارەدا ئەوەیە کە کەسێک ببینێت قوڕ لە گۆڕی پێغەمبەر (د.خ) دەدات، کە ئەمە وەک نیشانەیەک بۆ چوونی ئەو کەسە بۆ فەریزەی حەج لێکدەدرێتەوە. لە بەرامبەردا، ڕۆیشتن لە ناو قوڕدا یان تێپەڕین بە ناویدا، نیشانەی ترس و خەم و پەژارەیە، هەروەک چۆن ڕۆیشتن لە ناو لمدا ئاماژەیە بۆ تووشبوون بە فیتنە و کێشە و ئاڵۆزییە کۆمەڵایەتییەکان.

لە ڕوویەکی تری لێکدانەوەوە، پسپۆڕانی ئەم بوارە دەڵێن قوڕ و لم هەندێکجار هێمایە بۆ لایەنی کۆمەڵایەتی و تەندروستی؛ بینینی لم بۆ کەسی نەخۆش بەردەوامبوونی نەخۆشییەکەیەتی و بۆ هەندێک کەسی تریش وەک کارەسات و زیندانیکردن دەردەکەوێت. هەروەها وتراوە کە قوڕ و لم لە خەودا ڕەنگە ئاماژە بێت بۆ ئافرەتێکی بێ ئەخلاق کە ژیانکردن لەگەڵیدا زۆر زەحمەت و پڕ لە کێشەیە. بەڵام قوڕی بیناکاری جیاوازە و وەک ڕزق و سوود وەرگرتن دەبینرێت، کە دەکرێت نیشانەیەک بێت بۆ ئاوەدانی و دەستکەوتی ماددی بۆ ئەو کەسەی کە خەونەکەی بینیوە.

بۆ ئەو کەسانەی کە پیشەی ڕۆژانەیان پەیوەندی بە قوڕەوە هەیە، وەک قوڕکار و خشتپژەکان، بینینی شێلانی قوڕ و کارکردن تێیدا مژدەی خێر و بەرەکەتە لە کارەکانیاندا. بەڵام بۆ کەسانی تر کە پیشەیان ئەوە نییە، قوڕکاری بە واتای خەم و ناکۆکی و قسەوباس لەسەر شەڕەف و ئابڕوو دێت. لە لایەکی ترەوە، بۆ ئافرەتی دووگیان، بینینی قوڕ لە خەوندا وەک مژدەی بوونی کوڕ لێکدەدرێتەوە، لە کاتێکدا بۆ کەسێک کە نەخۆشییەکی سەختی هەبێت، ڕەنگە نیشانەیەک بێت بۆ نزیکبوونەوەی کاتی کۆچی دوایی.

لە کۆتاییدا دەتوانین بڵێین کە قوڕ و لم لە خەوندا هێمایەکی دوو لایەنەیە؛ هەم سەرچاوەی ژیان و دروستبوون و ئاوەدانییە، و هەمیش دەکرێت ببێتە هۆی خلیسکانی مرۆڤ و تێپەچوونی لە ناو خەم و پەژارەدا. هەموو ئەمانە بەستراونەتەوە بە وردەکارییەکانی خەونەکە و بارودۆخی ئەو کەسەی کە خەونەکە دەبینێت، کە ئایا لە ناو قوڕەکەدا ڕێ دەکات یان بۆ بیناکردن و چاکەکاری بەکاری دەهێنێت.

سەرچاوە: کتێبی لێکدانەوەی خەونەکانی ئیبن سیرین

AM:03:08:12/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 560 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌