نهێنییەکانی بینینی باینجان لە خەودا؛ لە نێوان ڕزقێکی بێ ماندووبوون و هێماکانی کین و فێڵکردندا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان 

جیهانی خەونەکان هەمیشە پڕ بووە لەو نیشانە و ڕەمزانەی کە مرۆڤەکان هەوڵیان داوە لێی تێبگەن بۆ ئەوەی بزانن داهاتوویان چی لێ دێت یان پەیامە شاراوەکانی پشت بینینەکانیان چییە. یەکێک لەو بابەتانەی زۆر جار لە ناو خەڵکدا پرسیاری لەسەر دەکرێت، بینینی سەوزەواتەکانە، بە تایبەتی باینجان، کە لە لێکدانەوەی خەونەکاندا خاوەنی چەندین ڕەهەندی جیاواز و تەنانەت دژبەیەکیشە، بە جۆرێک کە کات و شێوازی بینینەکە دەبێتە بڕیاردەر لەسەر ئەوەی ئایا ئەو خەونە خێرە یان نیشانەیەکی نەرێنییە و پێویستە مرۆڤ لێی وریا بێت.

لێکدانەوەی خەون لە کلتووری ڕۆژهەڵاتی و ئایینیدا جێگەیەکی تایبەتی هەیە و زانایانی ئەم بوارە پێیان وایە کە هەر توخمێک لە خەودا بەپێی کات و بارودۆخی دەروونی و کۆمەڵایەتی خەونبینەکە دەگۆڕێت. باینجان وەک یەکێک لەو خواردەمەنییانەی کە لە زۆربەی ماڵەکاندا بوونی هەیە، کاتێک دەچێتە ناو جیهانی خەونەوە، تەنها وەک خۆراکێکی سادە نابینرێت، بەڵکو وەک هێمایەک بۆ بارودۆخی دارایی، دەروونی و پەیوەندییەکان لێکدەدرێتەوە. زۆرترین لێکدانەوەی ئەم بابەتەش پەیوەستە بە هاوسەنگی نێوان کات و بەرهەم، کە دەریدەخات چۆن سروشت و ژیانی مرۆڤ لە خەوندا یەکتری تەواو دەکەن.

بەپێی سەرچاوە باوەڕپێکراوەکانی لێکدانەوەی خەون، ئەگەر کەسێک لە خەویدا باینجان لە کاتی خۆیدا (واتە لە وەرزی پێگەیشتنی ڕاستەقینەی خۆیدا لە هاویندا) ببینێت، ئەوا مژدەیەکی گەورەیە و بە مانای دەستکەوتنی خێر و ڕزق و ڕۆزییەکی زۆر دێت کە بە هەوڵێکی کەم و بێ ماندووبوونێکی زۆر بۆ خەونبینەکە فەراهەم دەبێت. بەڵام ئەگەر باینجانەکە لە کاتێکدا بینرا کە وەرزی ئەو نییە و کاتی پێگەیشتنی نییە، ئەوا وەک نیشانەیەکی ناخۆش و نەخوازراو سەیر دەکرێت و پێدەچێت ئاماژە بێت بۆ گرفت یان تێکچوونی هەندێک لە کارەکان. لە لایەکی ترەوە، خواردنی باینجان لە خەودا مانا گشتییەکەی دەگۆڕێت بۆ لایەنی نەرێنی، چونکە زۆرجار بە مانای دەربڕینی کینە، حەسودی و هەوڵدان بۆ هەڵخەڵەتاندنی کەسانی دەوروبەر یان کەوتنە ناو تەڵەی فێڵبازییەوە دێت. بەڵام ئەم لێکدانەوەیە بۆ "ڕاوچییەکان" مژدەیەکی تەواو جیاوازە؛ ئەگەر ڕاوچییەک لە خەویدا باینجان ببینێت، ئەوا نیشانەی ڕاوێکی سەرکەوتوو، خێر، خۆشی و بەرەکەتێکی زۆرە کە لە ئیندەدا ڕووی تێدەکات.

مێژووی لێکدانەوەی ئەم جۆرە خەونانە لە کلتووری ئێمەدا دەگەڕێتەوە بۆ ئەو چەمکەی کە دەڵێت "هەموو شتێک لە کاتی خۆیدا جوانە". لە زانستی لێکدانەوەی خەونی کلاسیکیدا، وەک ئەوەی لە سەرچاوە دێرینەکاندا هاتووە، ئەو میوە و سەوزانەی ڕەنگیان تۆخە یان تامیان مەیلی تاڵی هەیە، ئەگەر لە دەرەوەی وەرزی خۆیاندا بن، زیاتر وەک هێمایەک بۆ خەم یان ماندوێتی دەبینرێن. باینجانیش بەهۆی ڕەنگە تۆخەکەیەوە، لە دەرەوەی کاتی خۆی وەک بارگرانییەکی دەروونی لێکدەدرێتەوە، بەڵام لە وەرزی خۆیدا وەک بەرهەمی زەوی و دیارییەکی سروشتی بۆ مرۆڤ هەژمار دەکرێت کە مژدەی ئاسانکاری لە ژیاندا دەبەخشێت.

لە کۆتاییدا، دەتوانین بڵێین بینینی باینجان لە خەودا پەیامێکی دووفاقەیە و هەمووی بەندە بە کاتی بینینەکەوە؛ لە لایەکەوە مژدەی ڕزقێکی بێ وێنەیە ئەگەر کاتەکەی گونجاو بێت، و لە لایەکی تریشەوە هۆشدارییەکە بۆ پاراستنی دڵ لە کینە و خۆپاراستن لە فێڵ و تەڵەی نەیاران ئەگەر خەونەکە بە شێوازی خواردن بێت. هەمیشە واباشە مرۆڤەکان بە گەشبینییەوە لە خەونەکانیان بڕوانن و وەک ئامرازێک بۆ تێگەیشتن لە بارودۆخی ناوەوەی خۆیان بەکاری بهێنن، نەک وەک ترسێک کە کاریگەری نەرێنی لەسەر ڕۆژەکانیان هەبێت.

سەرچاوە: پەرتووکی "لێکدانەوەی خەون" لە نووسینی ئیبن سیرین .