داهێنانی کانزایەکی نوێی شۆڕشگێڕ؛ بەهێزتر لە پۆڵا و سووکتر لە ئەلەمنیۆم 

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئەندازیارانی بواری نانۆتەکنەلۆژیا و زانستی ماددەکان توانییان جۆرە داڕشتەیەکی کانزایی نوێ دروست بکەن کە دەبێتە هۆی گۆڕینی هەموو پیشەسازییەکانی جیهان. ئەم کانزا نوێیە هێزێکی لەڕادەبەدەری هەیە کە لە بەهێزترین جۆرەکانی پۆڵا زیاترە، بەڵام کێشی ئەوەندە سووکە کە وەک ئەلەمنیۆم وایە.

ئەم سەرکەوتنە لە ڕێگەی دەستکاریکردنی پێکهاتە گەردیلەییەکانی کانزاکە لە ئاستی نانۆدا بەدەستهاتووە. زاناکان توانیویانە کێشە باوەکانی کانزا کۆنەکان چارەسەر بکەن، کە بریتی بوو لەوەی هەرچی کانزایەک بەهێزتر بێت، کێشیشی قورستر دەبێت. ئەم ماددە نوێیە ئەو هاوکێشەیەی تێکشکاند و دەرگای بۆ داهێنانی بێسنوور کردەوە.

بەکارھێنانی ئەم کانزایە لە پیشەسازیی فڕۆکەوانیدا وادەکات فڕۆکەکان زۆر سووکتر بن و سووتەمەنییەکی زۆر کەمتر بەکاربهێنن، لە هەمان کاتدا سەلامەتییان زیاتر بێت. هەروەها لە بواری ئۆتۆمبێلە کارەباییەکاندا، دەبێتە هۆی ئەوەی پاترییەکان بۆ ماوەیەکی زۆر زیاتر بڕۆن بەهۆی کەمیی کێشی ئۆتۆمبێلەکەوە.

جگە لە گواستنەوە، ئەم کانزایە لە دروستکردنی باڵەخانە و پردەکاندا بەکاردێت کە بەرگەی گەورەترین بوومەلەرزە دەگرن. ئەم ماددەیە نەک هەر بەهێزە، بەڵکو توانایەکی زۆری هەیە بۆ چەمانەوە بەبێ ئەوەی بشکێت، ئەمەش وای لێ دەکات لە هەموو ماددەیەکی تری ناسراو باڵاتر بێت.

شارەزایان دەڵێن ئێمە لەبەردەم سەردەمێکی نوێی پیشەسازیداین کە ناوی دەنێن "سەردەمی کانزا زیرەکەکان". ئەم داهێنانە تێچووی گواستنەوە و بیناسازی لە جیهاندا کەمدەکاتەوە و دەبێتە هۆی پاراستنی ژینگەی زەوی بەهۆی کەمکردنەوەی بەکارهێنانی وزە.

ئەم دۆزینەوە گەورەیە لەلایەن یەکێک لە بەناوبانگترین تاقیگەکانی ئەندازیاری لە جیهاندا ڕاگەیەندراوە و وەک دەستکەوتی ساڵ لە بواری تەکنەلۆژیای ماددەکاندا دیاری کراوە.

سەرچاوە: پەیمانگای تەکنەلۆژیای ماساچوسێت (MIT) و گۆڤاری (Nature Communications).

PM:09:42:23/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 108 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌