عومەر چاوشین؛ ئەو ئەکتەرەی لە پێناو هونەردا هەموو تانە و تەشەرەکانی کۆمەڵگەی قبوڵ کرد

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

هونەرمەندی دیاری کورد و ئەستێرەی درەوشاوەی سەر شانۆ، عومەر چاوشین، کە بە یەکەمین پیاوی کورد دادەنرێت بوێرانە ڕێچکەی کۆنەپەرستی شکاند و لەسەر سەکۆی نمایش ڕۆڵی ژنی گێڕا، لە یادی کۆچی دواییدا وەک وەفایەک بۆ نیو سەدە لە خزمەتکردن، ناو و کارەکانی جارێکی دیکە دەبنەوە بە باسی ناوەندە هونەرییەکان. ئەم هونەرمەندە کە ژیانی خۆی بەخشی بە هونەر، لە ڕۆژێکی وەک ئەمڕۆدا واتە ١٥ی کانوونی دووەم، بۆ هەمیشە ماڵئاوایی لە هەوادارانی کرد و جێپەنجەیەکی پڕ بایەخی لە مێژووی نواندنی کوردیدا بەجێهێشت، ئەو پیاوەی لە پێناو بەرەوپێشبردنی هونەردا، هەموو قوربانییەکی دا.

عومەر چاوشین لە ساڵی ١٩٤٢ لە گەڕەکی دێرینی گۆیژەی شاری سلێمانی چاوی بە ژیان هەڵێناوە و لەناو ژینگەیەکی پڕ لە ئەدەب و کولتووردا گەورە بووە. ناوبراو هەر لە سەرەتای گەنجێتییەوە خولیای هونەری هەبووە، بەڵام ئەوەی زیاتر ناوی ئەم هونەرمەندەی دیار کرد، ئەو ناسناوە بوو کە لەلایەن نووسەر و ڕووناکبیری گەورەی کورد، ئیبراهیم ئەحمەدەوە پێی بەخشرا. چاوشین تەنها ئەکتەرێک نەبوو، بەڵکو سیمبوڵی قوربانیدان بوو بۆ هونەری کوردی، چونکە لە سەردەمێکدا دەستی بە کار کرد کە تێڕوانینی کۆمەڵگە بۆ کاری نواندن بەگشتی و بۆ پیاوێک کە ڕۆڵی ژن بگێڕێت بەتایبەتی، زۆر توند و نەرێنی بوو، بەڵام ئەو بە ئیرادەیەکی پۆڵایینەوە هەموو ئاستەنگەکانی بڕی و بووە پەیامهێنێکی ڕاستەقینەی هونەر.

وەرچەرخانی گەورە لە ژیانی هونەری عومەر چاوشیندا لە ساڵی ١٩٦٧دا ڕوویدا، کاتێک بوو بە ئەندامی تیپی نواندنی سلێمانی و بە فەرمی دەستی بە کارەکانی کرد. لەو قۆناغەدا بەهۆی نەبوونی ئافرەت لە بواری نواندندا و ئەو قەدەغە کۆمەڵایەتییە توندانەی لەسەر ژنان هەبوو، چاوشین بڕیارێکی مێژوویی دا و ئەو بۆشاییە گەورەیەی پڕ کردەوە. ئەو بە بوێرییەکی بێوێنەوە جلی ژنانی پۆشی و لەسەر شانۆ ڕۆڵی دایک، کچ و ژنی ماڵەوەی بەوپەڕی سەرکەوتووییەوە دەگێڕا. هەرچەندە لەو پێناوەدا ڕووبەڕووی دەیان توانج، پلاری نەیاران و تەنانەت ئازاری دەروونییش بووەوە، بەڵام سەرکەوتنی گەورەی بەدەستهێنا و توانی قەناعەت بە بینەر بهێنێت کە هونەر هیچ سنوورێکی نییە و دەتوانێت ڕەچەشکێنی بکات لە پێناو گەیاندنی پەیامە کۆمەڵایەتییەکاندا.

لە ماوەی ساڵانی شەستەکان و حەفتاکانی سەدەی ڕابردوودا، عومەر چاوشین بوو بە ئەستێرەی یەکەمی شانۆ و دراماکانی ئەو سەردەمە و قورساییەکی زۆری خستە سەر شانی خۆی بۆ تێکشکاندنی کولتووری نێرسالارانە. ئەو بە هاوکاری هونەرمەندی کۆچکردوو مەکی عەبدوڵا، چەندین کاری هونەریی نەمر و پڕ بینەریان پێشکەش کرد کە تا ئێستاش لە یادەوەری خەڵکدا وەک شاکار ماونەتەوە. لە دیارترین ئەو بەرهەمانە دەکرێت ئاماژە بە "پیسکەی تەڕ پیر، ژن بە ژن، جەنابی موفەتیش، مەکری ژنان، ماوتە کاولی کەی و مامە خەمە" بکرێت. ئەو لە ڕێگەی ئەم کارانەوە توانی بۆ ماوەی نزیکەی ٢٠ ساڵ ئەو بۆشاییە هونەرییە پڕ بکاتەوە کە بەهۆی نائامادەیی ژنان لە کایەی هونەریدا دروست ببوو، بەمەش خزمەتێکی گەورەی بە کولتوور و مێژووی نواندنی کوردی کرد و بووە خاوەنی دەیان خەڵاتی ڕێزلێنان.

هەرچەندە عومەر چاوشین خاوەنی زیاتر لە ٢٠ کاری هونەریی ناوازە و نیو سەدە خزمەت بوو، بەڵام کۆتایی ژیانی هاوشێوەی زۆرێک لە هونەرمەندە ڕەسەنەکانی دیکەی ئەم نیشتمانە، پڕ بوو لە کەنارگیری، غەریبی و بێنازی. ئەو لە ساڵانی دوایی تەمەنیدا بەدەست نەخۆشییەکی سەخت و هەژارییەوە دەیناڵاند و دواجار ژیانی لە خانەی بەساڵاچوواندا بەسەربرد، کە ئەمەش نیگەرانییەکی زۆری لەناو ناوەندە هونەرییەکاندا دروست کرد. پاش نزیکەی ٥٠ ساڵ لە خزمەتکردنی بێوچان و پڕکردنەوەی شانۆکانی کوردستان، ئەم هونەرمەندە گەورەیە لە ڕێکەوتی ١٥ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٣ و لە تەمەنی ٨١ ساڵیدا، دڵە گەورەکەی لە لێدان کەوت. تەرمەکەی لە شاری سلێمانی بە خاک سپێردرا، بەڵام ناو و مێژووەکەی وەک یەکەم ڕەچەشکێنی هونەری نواندن لە کوردستان بە نەمری دەمێنێتەوە.

ئەم بابەتە لە زانیارییە ئەرشیفییەکانی مێژووی هونەری کوردی و ژیاننامەی هونەرمەند عومەر چاوشین وەرگیراوە.

PM:02:11:15/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 408 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌