دژەبەکتریا نوێیەکە؛ کۆتاییهێنان بە سەردەمی "سۆپەربەگز" و باڵادەستیی بەکتریا مقاومەکان

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە یەکێک لە گرنگترین دۆزینەوەکانی سەدەی بیست و یەکدا، زانایان توانییان جۆرە دژەبەکتریا (Antibiotic)یەکی نوێ پەرەپێ بدەن کە توانای تێکشکاندنی ئەو "سۆپەربەگز"انەی هەیە کە بۆ چەندین ساڵە هەموو جۆرە دەرمانێکیان ڕەتکردووەتەوە و بوونەتە هەڕەشە بۆ سەر ئاسایشی تەندروستی جیهانی.

ئەم دەرمانە نوێیە بە شێوازێکی جیاواز لە هەموو دژەبەکترياکانی پێش خۆی کاردەکات. لەبری ئەوەی هێرش بکاتە سەر دیواری دەرەوەی بەکتریاکە (کە زۆربەی بەکتریاکان فێربوون چۆن بەرگری لێ بکەن)، ئەم دەرمانە ڕاستەوخۆ دەچێتە ناو پڕۆسەی بەرهەمهێنانی "وزە" لە ناو خانەی بەکتریاکەدا. بە پەکخستنی سیستەمی وزەی بەکتریاکە، میکرۆبەکە هیچ دەرفەتێکی نابێت بۆ پەرەپێدانی بەرگری یان گۆڕینی جیناتەکانی، ئەمەش دەبێتە هۆی لەناوچوونی دەستبەجێی.

لە تاقیکردنەوە مەیدانییەکاندا کە لە بەشەکانی چاودێریی ورد (ICU) ئەنجامدراون، دەرمانەکە کاریگەرییەکی بێوێنەی نیشانداوە دژی هەوکردنی سییەکان و خوێن کە بەهۆی بەکتریا زۆر بەهێزەکانەوە دروست ببوون. نەخۆشەکان کە پێشتر هیوایەکی کەم مابوو بۆ چاکبوونەوەیان، دوای وەرگرتنی ئەم چارەسەرە نوێیە لە ماوەیەکی کورتدا نیشانەکانی چاکبوونەوەیان تێدا دەرکەوتووە و ڕێژەی مردن بەو هەوکردنانە بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە.

پێویستە ئاماژە بەوە بکرێت کە جیهان بۆ ماوەی زیاتر لە ٣٠ ساڵ بوو لە "قەیرانی داهێنانی ئەنتی بایۆتیک"دا دەژیا. کۆمپانیاکانی دەرمانسازی بەهۆی تێچووی زۆر و قازانجی کەمەوە، پەرەپێدانی دژەبەکتریاکانیان پشتگوێ خستبوو. ئەمەش وایکردبوو بەکتریاکان ساڵ دوای ساڵ بەهێزتر بن و دەرمانە کۆنەکان کاریگەرییان نەمێنێت، تا گەیشتە ئەوەی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی هۆشداری لە "سەردەمی دوای ئەنتی بایۆتیک" بدات کە تێیدا برینێکی سادە دەبووە هۆی مردن.

ئەم دۆزینەوە نوێیە نەک تەنها هیوای بۆ چارەسەری نەخۆشییە سەختەکان گەڕاندووەتەوە، بەڵکو ڕێگە بۆ پزیشکان خۆش دەکات کە بە دڵنیاییەکی زیاترەوە نەشتەرگەرییە گەورەکان و چارەسەری کیمیایی ئەنجام بدەن، چونکە مەترسی هەوکردنی بەکتریایی کە گەورەترین بکوژی نەخۆشەکان بوو، ئێستا بەم دەرمانە نوێیە کۆنتڕۆڵ دەکرێت.

هەرچەندە ئەمە وەک سەرکەوتنێکی گەورە دەبینرێت، بەڵام پسپۆڕان هۆشداری دەدەن کە دەبێت ئەم دەرمانە تەنها بۆ حاڵەتە زۆر سەختەکان بەکاربهێنرێت (وەک چەکی کۆتایی)، بۆ ئەوەی بۆ ماوەیەکی درێژتر کاریگەرییەکەی بمێنێتەوە و ڕێگری بکرێت لەوەی بەکتریاکان ڕێگەیەکی نوێ بۆ خۆدەربازکردن بدۆزنەوە. ئەم دۆزینەوەیە دەستپێکی قۆناغێکی نوێیە لە جەنگی مرۆڤایەتی دژی میکرۆبەکان.

سەرچاوە: کۆنسێرتیۆمی جیهانیی توێژینەوەی دژەبەکتریاکان

PM:04:21:07/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 392 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌