ڤاکسینی نوێی شێرپەنجە؛ "زەنگی ئاگادارکردنەوەی گشتگیر" بۆ لەناوبردنی وەرەمە جیاوازەکان

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

هەنگاوێکی مێژوویی لە بواری چارەسەری شێرپەنجەدا نرا، دوای ئەوەی زانایان سەرکەوتنی جۆرە ڤاکسینێکی دەرزییان ڕاگەیاند کە توانای هەیە بە یەک کات جەستە فێری شەڕکردن بکات دژی چەندین جۆری جیاوازی شێرپەنجە، ئەمەش هیوایەکی نوێ بۆ ملیۆنان تووشبوو دەگەڕێنێتەوە.

ئەم ڤاکسینە نوێیە جیاوازە لە ڤاکسینە کلاسیکییەکان، چونکە تەنها یەک جۆرە خانەی شێرپەنجەیی ناکاتە ئامانج. لە تاقیکردنەوە سەرەتاییەکاندا، دەرکەوتووە کە پێکوتەکە دەتوانێت کۆئەندامی بەرگری مرۆڤ هان بدات بۆ ناسینەوەی "پڕۆتینە هاوبەشەکان" کە لە زۆربەی وەرەمە مەترسیدارەکانی وەک سی، مەمک، پرۆستات و کۆڵۆندا بوونیان هەیە، ئەمەش وەک ئەوە وایە سوپایەکی تایبەت لە ناو جەستەدا دروست بکات کە تەنها خانە تێکچووەکان دەبینن.

تەکنەلۆژیای پشت ئەم ڤاکسینە بەکارهێنانی "پێپتایدە دەستکردەکان"ە کە لەگەڵ ماددەی بەهێزکەری بەرگریدا تێکەڵ کراون. کاتێک ڤاکسینەکە دەدرێتە نەخۆشەکە، خانە سپییەکانی خوێن فێری ناسینەوەی کۆدێکی تایبەت دەبن کە تەنها لەسەر ڕووی خانە شێرپەنجەییەکان هەیە. بەمەش کۆئەندامی بەرگری بەبێ زیان گەیاندن بە خانە تەندروستەکان، هێرشێکی کوشندە دەکاتە سەر وەرەمەکە و لەناوی دەبات یان لانی کەم گەشەکردنی ڕادەگرێت.

ئەو پزیشکانەی سەرپەرشتی تاقیکردنەوەکان دەکەن دەڵێن، یەکێک لە گەورەترین دەستکەوتەکانی ئەم ڤاکسینە ئەوەیە کە دەکرێت وەک "چارەسەرێکی تەواوکاری" بەکاربهێنرێت. واتە نەخۆشەکە دەتوانێت لە تەنیشت چارەسەری کیمیایی یان تیشکییەوە ئەم ڤاکسینە وەربگرێت بۆ ئەوەی ڕێگری بکات لە گەڕانەوەی شێرپەنجەکە (Relapse)، کە ئەمە گەورەترین کێشەی پزیشکییە لە ئێستادا.

بۆ چەندین ساڵ، چارەسەری شێرپەنجە تەنها لە نەشتەرگەری و دەرمانی تونددا کورت ببووەوە کە زیانی زۆری بە جەستەی مرۆڤ دەگەیاند. هەرچەندە لە دە ساڵی ڕابردوودا چارەسەری بەرگری (Immunotherapy) پێشکەوتنی بەخۆوە بینی، بەڵام زۆربەیان تێچوویەکی خەیاڵییان هەبوو و تەنها بۆ جۆرێکی دیاریکراوی شێرپەنجە دەبوون. ئەم ڤاکسینە نوێیە دەیەوێت ئەو بەربەستانە بشکێنێت و چارەسەرێکی گشتگیرتر و هەرزانتر بخاتە بەردەست.

زانایان گەشبینن کە ئەگەر قۆناغەکانی داهاتووی تاقیکردنەوەکان بەم سەرکەوتووییە تێپەڕن، دەکرێت ئەم ڤاکسینە تەنانەت بۆ ئەو کەسانەش بەکاربهێنرێت کە هێشتا تووشی شێرپەنجە نەبوون بەڵام بەهۆی جیناتەکانیانەوە لەژێر مەترسیدان. ئەمە وەرچەرخانێک دەبێت لە پزیشکیی مۆدێرندا، کە تێیدا شێرپەنجە لە نەخۆشییەکی کوشندەوە دەگۆڕێت بۆ نەخۆشییەک کە بە کوتانێکی سادە کۆنتڕۆڵ دەکرێت.

سەرچاوە: تۆڕی جیهانیی توێژینەوەی شێرپەنجە، نوێکارییەکانی تاقیکردنەوە کلینیکییەکان

PM:04:19:07/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 400 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌