ڕووناکییە دێرینەکان؛ گەردوون زۆر زووتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا ڕێکخراوە
وێستگە ستایل-
ڕووناکییە دێرینەکان؛ گەردوون زۆر زووتر لەوەی چاوەڕوان دەکرا ڕێکخراوە
وێستگە ستایل – سۆلین عوسمان
ئەو ڕووناکییەی کە زیاتر لە ١٣ ملیار ساڵە بە ڕێگاوەیە، ڕاستییەکی نوێی ئاشکرا کرد: گەردوون لە سەرەتاکانی تەمەنیدا پێکهاتەی ئاڵۆزی دروست کردووە، زۆر زووتر لەوەی زانایان بیریان لێ دەکردەوە.
بە بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی وێنەگرتنی قووڵایی بۆشایی ئاسمان، توێژەران کۆمەڵە گەلەئەستێرەیەکی ڕێکخراویان دۆزیوەتەوە کە تەنها چەند سەد ملیۆن ساڵێک دوای "بانگی گەورە" (Big Bang) هەبوون. گەشانەوە و ڕێکیی ئەم گەلەئەستێرانە، مۆدێلە کۆنەکانی گەشەی خاوی گەردوون دەخەنە ژێر پرسیارەوە.
وا دیارە ئەم گەلەئەستێرانە بە خێراییەکی زۆر ئەستێرەیان بەرهەمهێناوە، کە سووتەمەنییەکەیان لە هەورە چڕەکانی گازی سەرەتاییەوە وەرگرتووە. ئەم کاراییە چاوەڕواننەکراوە ئاماژەیە بۆ بوونی هێز یان مەرجێکی نەزانراو کە گەشەی گەردوونی خێرا کردووە.
پێشتر وا دەزانرا کە گەردوون پێویستی بە کاتێکی زۆر زیاترە بۆ ساردبوونەوە و سەقامگیربوون پێش ئەوەی پێکهاتە گەورەکان دەربکەون، بەڵام ئەم دۆزینەوەیە ناچاری کردین سەرلەنوێ پێداچوونەوە بەو گریمانانەدا بکەینەوە.
تێگەیشتن لەم ڕێکخستنە سەرەتاییە، لەوانەیە کلیلی وەڵامی پرسەکانی ماددەی تاریک، کێشکردن و مێژووی ڕاستەقینەی گەردوون بێت.
سەرچاوە: کۆنسۆرتیۆمی توێژینەوەی تەلەسکۆپی بۆشایی ئاسمان
PM:04:20:07/01/2026
ئهم بابهته 376
جار خوێنراوهتهوه