دۆزینەوەی "سووپەر-زەوییەکی" نوێ کە خاوەنی قەڵغانێکی موگناتیسیی نائاساییە
وێستگە ستایل-
دۆزینەوەی "سووپەر-زەوییەکی" نوێ کە خاوەنی قەڵغانێکی موگناتیسیی نائاساییە
وێستگە ستایل – سۆلین عوسمان
گەردوونناسان هەسارەیەکی بەردینی زەبەلاحیان دۆزیوەتەوە کە بەڵگەی بەهێزی تێدایە بۆ هەبوونی بوارێکی موگناتیسیی چالاک؛ ئەمەش تایبەتمەندییەکی دەگمەن و ئومێدبەخشە کە دەتوانێت بەرگەهەواکەی لە تیشکدانی کوشندەی ئەستێرەکان بپارێزێت.
ئەم هەسارەیە کە بەهۆی قەبارە و بارستاییەکەیەوە بە "سووپەر-زەوی" (Super-Earth) ناوزەند دەکرێت، بە دەوری ئەستێرەیەکی تا ڕادەیەک ئارامدا دەسووڕێتەوە کە نزیکەی ٩٠ ساڵی تیشکی لە زەوییەوە دوورە. کارلێکە وردەکانی نێوان هەسارەکە و ئەستێرەکەی، ئاماژەی وایان بەرهەمهێناوە کە توێژەران وەک چالاکییەکی موگناتیسی لێکی دەدەنەوە.
مۆدێلە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە ئەگەری هەیە هەسارەکە ناوۆکێکی کانزایی تواوەی هاوشێوەی زەوی هەبێت، ئەمەش "موگناتیسۆسفێر"ێک دروست دەکات کە توانای لادانی گەردیلە زیانبەخشە گەردوونییەکانی هەیە. ئەم تایبەتمەندییە وا دەکات هەسارەکە بتوانێت بۆ ماوەی ملیۆنان ساڵ بەرگەهەواکەی بپارێزێت.
بواری موگناتیسی بە یەکێک لە توخمە سەرەکییەکانی گونجانی هەسارە بۆ ژیان (Habitability) دادەنرێت، بەڵام بەدەستهێنانی بەڵگەی ڕاستەوخۆ لەسەریان لە دەرەوەی کۆمەڵەی خۆر زۆر قورس بووە. ئەم دۆزینەوەیە ئەو ئەگەرە بەهێزتر دەکات کە سیستمە بەرگرییەکانی هاوشێوەی زەوی لە گەردووندا زیاتر بن لەوەی پێشتر دەخەمڵێنرا.
سەرچاوە: ڕوانگەی باشووری ئەورووپا، Nature Astronomy
PM:06:45:01/01/2026
ئهم بابهته 56
جار خوێنراوهتهوه