لێکدانەوەی وردی بینینی باران لە خەودا؛ کەی دەبێتە مژدەی خۆشی و کەی ئاماژەیە بۆ کارەسات؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

خەونەکان هەمیشە وەک ڕەنگدانەوەی ناخی مرۆڤ و پەیامی ئاگادارکردنەوە بۆ ڕووداوەکانی داهاتوو سەیر دەکرێن. یەکێک لە باوترین و پڕ ماناترین ئەو خەونانەی کە مرۆڤەکان دەیبینن، بارانە. باران لە جیهانی خەوندا هێمایەکی دووفاقەیە؛ لە هەمان کاتدا کە دەکرێت مژدەی ژیانەوە و خێروپەرەکەت بێت، دەکرێت ئاماژەیەکیش بێت بۆ ڕوودانی شەڕ، ئاژاوە و نەخۆشی. لێکدەرەوەکانی خەون جەخت لەوە دەکەنەوە کە بارودۆخی بارانەکە و کاریگەرییەکەی لەسەر دەوروبەر، دیاریکەری سەرەکی مانای خەونەکەیە بۆ کەسی خەوبین.

بە شێوەیەکی گشتی، ئەگەر باران لە خەودا ببێنرێت و هیچ زیانێکی لێ نەکەوێتەوە، ئەوا بە ڕزق و ڕەحمەتی ئیلاهی دادەنرێت، چونکە باران سەرچاوەی ژیانی مرۆڤ و زەوییە. یەکێک لە لێکدانەوە سەرنجڕاکێشەکان ئەوەیە کە بارانی گشتی و بێ زیان، بە واتای زیندووبوونەوەی کارێکی کۆن دێت کە پێشتر بێ ئومێدی لێ بڕابوو. هەروەها لە فەرهەنگی خەوندا، باران و کاروانی حوشتر وەک یەک مانا دەبینرێن؛ واتە بینینی باران ئاماژەیە بۆ هاتنی خێر وەک کاروانێکی پڕ لە کاڵا، و بە پێچەوانەشەوە. بەڵام ئەگەر بارانەکە تەنها لە یەک شوێنی دیاریکراو ببارێت و ناوچەکانی تری دەوروبەری بێبەش بن، ئەوا نیشانەی ئەوەیە دانیشتوانی ئەو شوێنە تووشی خەم و پەژارە دەبن.

وردەکارییەکانی تری خەونەکە گۆڕانکاری بەسەر ماناکاندا دەهێنن. بۆ نموونە، بارینی بارانی هێمن لە کاتی خۆیدا، مژدەی ژیانێکی کامەران و پڕ لە ئارامییە بۆ خەڵکی ئەو ناوچەیە. بۆ جوتیارانیش، بینینی باران یەکێکە لە باشترین خەونەکان و نیشانەی بەرەکەتی بەرهەمەکانیانە. ئەگەر بارانەکە لە شێوەی ماددەی بەسوودی وەک هەنگوین، ماستاو یان ڕۆن بێت، ئەوا خێر و قازانجێکی گشتییە بۆ هەموو خەڵک. یەکێکی تر لە لایەنە ئەرێنییەکان ئەوەیە کە ئەگەر کەسێک بە ئاوی باران خۆی بشوات یان جلەکانی پاک بکاتەوە، ئەوا نیشانەی دەوڵەمەندبوون یان تۆبەکردن و گەڕانەوەیە بۆ سەر ڕێگای ڕاست، تەنانەت ئەگەر کەسەکە بێ بڕواش بێت، هێمایە بۆ موسڵمان بوونی. هەروەها خواردنەوەی ئاوی بارانی پاک نیشانەی خۆشییە، بەڵام ئەگەر ئاوەکە لێڵ بێت، ئاماژەیە بۆ تووشبوون بە نەخۆشی.

لە بەرامبەردا، هەندێک شێوازی باران وەک هێمای بەڵا و سزای خودایی لێکدەدرێنەوە. بارینی بەرد یان خوێن لە ئاسمانەوە، نیشانەی بڵاوبوونەوەی تاوان و کردەوەی ناڕەوایە لەو وڵاتەدا، و بارینی خوێن بە تایبەتی ئاماژەیە بۆ ڕوودانی شەڕ و کوشتارێکی گەورە. ئەگەر بارانەکە ببێتە هۆی لافاو و زیان بگەیەنێت، ئەوا نیشانەی هاتنی دەرد و بەڵایە بۆ ناوچەکە. هەروەها ئەگەر بارانەکە بایەکی توندی لەگەڵ بێت کە ببێتە هۆی هەڵکەندنی دار و درەخت یان ڕووخانی خانوو، ئەوا مانای بڵاوبوونەوەی فیتنە و ئاژاوەیەکی گەورەیە لە نێوان خەڵکیدا. جگە لەوەش، ئەو کەسەی لە گەشتدایە یان دەیەوێت سەفەر بکات و خەون بە بارانەوە ببینێت، پێدەچێت سەفەرەکەی بۆ ماوەیەک دوا بکەوێت.

لەکۆتاییدا دەتوانین بڵێین باران لە خەودا ئاوێنەی بارودۆخی کۆمەڵایەتی و ئابوورییە. تا ئەو کاتەی بارانەکە ئارام و بێ زیان بێت، مژدەبەخشە بۆ داهاتوویەکی گەش، بەڵام گۆڕانی بۆ بارانێکی وێرانکەر یان بارینی ماددەی نامۆ، پێویستە وەک زەنگێکی ئاگادارکردنەوە سەیر بکرێت. مرۆڤەکان هەمیشە لە ڕێگەی ئەم هێمایانەوە هەوڵیان داوە لە داهاتوو تێبگەن و خۆیان بۆ گۆڕانکارییەکان ئامادە بکەن.

سەرچاوە: کتێبی لێکدانەوەی خەونەکان (ئیبن سیرین و نابلسی)