مەترسییەکانی پیسبوونی ژینگە و هەوا؛ بکوژە بێدەنگەکەی مرۆڤایەتی
وێستگە ستایل-
مەترسییەکانی پیسبوونی ژینگە و هەوا؛ بکوژە بێدەنگەکەی مرۆڤایەتی
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
پیسبوونی ژینگە و هەوا یەکێکە لە گەورەترین ئەو هەڕەشانەی کە ڕووبەڕووی تەندروستی مرۆڤ و داهاتووی گۆی زەوی دەبێتەوە. لەگەڵ زیادبوونی چالاکییە پیشەسازییەکان و بەکارهێنانی سووتەمەنی فۆسیڵی، کوالێتی ئەو هەوایەی هەڵیدەمژین ڕۆژ بە ڕۆژ بەرەو خراپی دەچێت. ئەم کێشەیە تەنها پەیوەندی بە ژینگەوە نییە، بەڵکو بووەتە هۆکاری سەرەکی بۆ گیانلەدەستدانی ملیۆنان کەس ساڵانە لە جیهاندا.
هەوای پیس تێکەڵەیەکی مەترسیدارە لە گەردیلە وردەکان و گازە ژەهراوییەکانی وەک یەکەم ئۆکسیدی کاربۆن و دی ئۆکسیدی نایترۆجین. کاتێک مرۆڤ ئەم هەوایە هەڵدەمژێت، گەردیلە وردەکان دەچنە ناو قووڵایی سییەکان و تەنانەت دەگەنە ناو سووڕی خوێن. ئەمەش دەبێتە هۆی دروستبوونی نەخۆشییە درێژخایەنەکانی کۆئەندامی هەناسە، ڕەبو، و شێرپەنجەی سییەکان. هەروەها توێژینەوەکان دەریانخستووە کە پیسبوونی هەوا پەیوەندی ڕاستەوخۆی بە نەخۆشییەکانی دڵ و جەڵتەی مێشکەوە هەیە.
کاریگەرییەکانی پیسبوونی ژینگە تەنها لەسەر مرۆڤ نییە، بەڵکو دەبێتە هۆی تێکدانی هاوسەنگی سروشت. بارانی ترش کە بەهۆی پیسبوونی هەواوە دروست دەبێت، زیانێکی کوشندە بە دارستانەکان و زیندەوەرە ئاوییەکان دەگەیەنێت. هەروەها کۆبوونەوەی گازە گەرمکەرەکان دەبێتە هۆی گۆڕانی کەشوهەوا، کە لافاوی وێرانکەر و وشکەساڵی بەدوای خۆیدا دەهێنێت، ئەمەش ئاسایشی خۆراکی جیهانی دەخاتە مەترسییەوە.
بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم مەترسییە، پێویستە جیهان بەرەو بەکارهێنانی وزە پاکەکان (وەک وزەی خۆر و با) هەنگاو بنێت و ڕووبەری سەوزایی زیاد بکرێت. کەمکردنەوەی بەکارهێنانی ئۆتۆمبێلی تایبەت و باشترکردنی سیستەمی گواستنەوەی گشتی دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی بڕێکی زۆر لە گازە ژەهراوییەکان. پاراستنی ژینگە تەنها ئەرکی حکومەتەکان نییە، بەڵکو بەرپرسیارێتییەکی تاکەکەسییە بۆ پاراستنی ژیانی نەوەکانی داهاتوو.
سەرچاوە: ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) و ئاژانسی پاراستنی ژینگەی ئەمریکا (EPA)
PM:07:56:09/01/2026
ئهم بابهته 256
جار خوێنراوهتهوه