هێمای ئاسن لە خەوندا؛ لە دەستکەوتنی سامانی بێشومارەوە تاوەکو زاڵبوون بەسەر کۆسپەکانی ژیان

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئاسن وەک کانزایەکی ڕەق و بنەڕەتی، لە جیهانی خەوندا ڕەنگدانەوەی ڕاستەوخۆی هێز، دەسەڵات و سامانی مرۆڤە، بەڵام ووردەکارییەکانی مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم کانزایە لە خەوندا دەتوانێت مژدەی سەرکەوتن یان هۆشداری توند بێت بۆ خەونبین لەسەر ئاستی کۆمەڵایەتی.

بەپێی لێکدانەوە کلاسیکییەکان، ئەگەر کەسێک لە خەویدا ببینێت کە کەسێکی تر ئاسنی پێ دەبەخشێت، ئەوا بە ئەندازەی ئەو ئاسنە ماڵ و سامانی پێ دەبەخشرێت لە ژیانی ڕاستەقینەدا، هەروەها بەدەستهێنانی ئاسن بە گشتی ئاماژەیە بۆ وەرگرتنی هێز و دەسەڵاتێکی فراوان کە خەونبین دەتوانێت بۆ جێبەجێکردنی پلانەکانی بەکاری بهێنێت.

لە لایەکی ترەوە، توانەوەی ئاسن یان مس لە خەودا نیشانەیەکی نەرێنییە و ئاماژەیە بۆ ئەوەی خەونبین خەریکی غەیبەتکردن و خراپگۆییە لەسەر خەڵکی. بەڵام ئەگەر توانەوەکە بۆ مەبەستی پیشەسازی و دروستکردنی شت بێت، ئەوا نیشانەی دەوڵەمەندبوونە. خواردنی ئاسن لەگەڵ نان، یەکێکە لە هۆشدارییە هەرە توندەکان و بە واتای غەیبەتکردنی پیاوانی دەسەڵاتدار دێت کە بەو هۆیەوە خەونبین تووشی دەردەسەری و کێشەی گەورە دەبێت. بینینی خانوویەک کە لە ئاسن دروستکرابێت، هێمایە بۆ پاشایەکی دڵڕەق و زۆردار، بەڵام ئەم جۆرە دەسەڵاتە تەمەنی زۆر کورت دەبێت. یەکێک لە باشترین دیمەنەکان، نەرمبوونی ئاسنە لە دەستی خەونبیندا، کە بە واتای سەرکەوتن و زاڵبوون بەسەر هەموو کۆسپ و تەگەرەکانی ژیاندا دێت.

ئاسن لە مێژووی شارستانیەتدا بناغەی پێشکەوتن و جەنگە، لەبەر ئەوە لە لێکدانەوەی خەوندا هەمیشە پەیوەست دەکرێت بەو هێزانەی کە مرۆڤ دەتوانێت کۆنتڕۆڵیان بکات یان ئەو هێزانەی کە ڕەق و بێبەزەیین. نەرمبوونی ئاسن گەورەترین پاداشتە بۆ کەسێکی ماندوو.

لێکدانەوەی ئاسن لە خەودا ئاراستەی مرۆڤ دەکات بەرەو پاراستنی زمان و بەهێزکردنی کەسایەتی، چونکە چۆن ئاسن دەتوانێت ببێتە قەڵغانێکی پارێزەر، ئاوهاش دەتوانێت ببێتە هۆکاری لەناوچوون ئەگەر مرۆڤ بە نادروستی وەک ئامرازی غەیبەت بەکاری بهێنێت.

سەرچاوە: کتێبی لێکدانەوەی خەونی ئیبن سیرین 

PM:09:45:08/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 328 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌