سەیرترین مەیمونی جیهان کە قوربانی خورافیات و ئەفسانە تەمومژاوییەکانە
وێستگە ستایل-
ئای-ئای؛ سەیرترین مەیمونی جیهان کە قوربانی خورافیات و ئەفسانە تەمومژاوییەکانە
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
ئاژەڵی (Aye-Aye)، کە جۆرێکی دەگمەنی لیمۆرە و تەنها لە دوورگەی ماداگاسکار دەژیت، وەک یەکێک لە سەیرترین و ترسناکترین ئاژەڵەکانی جیهان لە ڕووی شێوەوە پۆلێن دەکرێت. ئەم بوونەوەرە شەوگەڕە خاوەنی تایبەتمەندییەکی جەستەیی زۆر سەیرە کە لە هیچ ئاژەڵێکی تردا نییە.
سەیرترین بەشی جەستەی ئای-ئای، پەنجەی ناوەڕاستی دەستیەتی. ئەم پەنجەیە زۆر درێژ و باریکە و ئاژەڵەکە وەک ئامێرێکی "سۆنار" بەکاری دەهێنێت؛ بە پەنجەکەی لە دارەکان دەدات تا دەنگی کرم و مێرووەکانی ناو دارەکە ببیستێت، دوای ئەوەی بە ددانە بەهێزەکانی دارەکە دەبڕێت، بەو پەنجە درێژەی مێرووەکە دەردەهێنێت.
ئەم ئاژەڵە گوێچکەیەکی گەورەی هەیە کە دەتوانێت بچووکترین دەنگی ژێر توێکڵی دارەکان ببیستێت. چاوە گەورە و زەردەکانی یارمەتی دەدەن لە تاریکی ڕەهای شەودا بە باشی ببینێت. بەداخەوە، بەهۆی ئەم شێوە جیاوازەیەوە، خەڵکی ناوخۆیی ماداگاسکار پێیان وایە ئای-ئای نیشانەی شوومی و مردنە.
پاشخانی کلتووری و ژینگەیی ئای-ئای پڕە لە مەترسی. بەهۆی ئەو خورافیاتانەی کە دەڵێن "ئەگەر ئای-ئای پەنجەی بۆ هەر کەسێک ڕاکێشا ئەوا دەمرێت"، خەڵکێکی زۆر ئەم ئاژەڵە دەکوژن. ئەمە وای کردووە کە ئای-ئای لە ئێستادا لە لیستی ئەو ئاژەڵانەدا بێت کە مەترسی لەناوچوونی یەکجارییان لەسەرە.
لە کۆتاییدا، پاراستنی ئای-ئای ئەرکێکی زانستییە، چونکە ئەم ئاژەڵە هیچ زیانێکی بۆ مرۆڤ نییە و بەشێکی گرنگە لە زنجیرەی بایۆلۆجی دارستانەکانی ماداگاسکار. ئەو نموونەیەکی بێوێنەی گونجانی پەرەسەندنە لەگەڵ ژینگەکەی خۆیدا.
سەرچاوە: ڕێکخراوی نێودەوڵەتی بۆ پاراستنی سروشت (IUCN).
PM:09:40:04/01/2026
ئهم بابهته 388
جار خوێنراوهتهوه