بۆچی قورمە سەبزی بە خۆشەویستترین خواردنی نیشتمانیی ئێران دادەنرێت؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە نێوان هەزاران ژەمی نەریتی ئێراندا، کەم خواردن هەیە هێندەی "قورمە سەبزی" بایەخی کلتووری هەبێت. ئەم شۆربا سەوزە بۆنخۆشە چەندین سەدەیە لە ماڵە

ئێرانییەکاندا ئامادە دەکرێت و هەمیشە لە کۆبوونەوە خێزانییەکان و بۆنەکاندا ئامادەیە. بە تێکەڵکردنی سەوزەواتی تازە، گۆشتی نەرم، فاسۆڵیای سوور و لیمۆ بەسرا، قورمە سەبزی ڕەنگدانەوەی دەوڵەمەندی میراتی چێشتلێنانی فارسی و گرنگی لێنانی هێواشە لە کلتووری ئێرانیدا.

مێژووی قورمە سەبزی بۆ سەدان ساڵ لەمەوپێش دەگەڕێتەوە. وشەی "قورمە" ئاماژەیە بۆ گۆشتی بە هێواش لێنراو، و "سەبزی" واتە سەوزەوات. لەگەڵ تێپەڕبوونی کاتدا، هەرچەندە گۆڕانکاری ناوچەیی بەسەردا هاتووە، بەڵام پێکهاتە سەرەکییەکان وەک خۆیان ماونەتەوە و ناسنامەی خواردنەکەیان پاراستووە.

سەوزەواتە تازەکان ڕۆحی ئەم خواردنەن. جەعفەری، گژنیژ و شێلم بە وردی دەژرێن و پاشان بە هێواشیدا سوور دەکرێنەوە تا بۆن و تامەکەیان قووڵ دەبێتەوە. لیمۆ بەسرا

(لیمۆی وشککراو) یەکێکی ترە لە پێکهاتە گرنگەکان کە تامێکی ترش و تایبەتی پێ دەبەخشێت. ئامادەکردنی ئەم خواردنە پێویستی بە کات و ئارامی هەیە؛ گۆشت و سەوزە و فاسۆڵیاکە دەبێت بۆ ماوەی چەند کاتژمێرێک بکوڵێن تا تامەکانیان بە تەواوی تێکەڵ دەبن.

یەکێک لە هۆکارەکانی بەردەوامی خۆشەویستی ئەم خواردنە، پەیوەندییەتی بە نەریتی خێزانییەوە. زۆرێک لە ئێرانییەکان و کوردەکانیش بڕوایان وایە کە قورمە سەبزی ئەگەر بۆ ڕۆژی دواتر بمێنێتەوە، تامەکەی خۆشتر دەبێت. هەروەها لە ڕووی تەندروستییەوە، بەهۆی بەکارهێنانی بڕێکی زۆر لە سەوزەوات، دەوڵەمەندە بە ڤیتامین و دژە ئۆکسانەکان.

ئەمڕۆ قورمە سەبزی تەنها خواردنێکی ناوخۆیی نییە، بەڵکو بووەتە باڵیۆزی کلتووری ئێران و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە جیهاندا. لە چێشتخانە گەورەکانی ئەوروپا و

ئەمریکاشدا پێشکەش دەکرێت و وەک یەکێک لە باشترین نموونەکانی "خواردنی هێواش" (Slow

Cooking) دەناسرێت 

قورمە سەبزی هێمای ماڵ، خێزان و ناسنامەی کلتوورییە. هەر قاپێک لەم خواردنە پەیوەندییەکی زیندووە لە نێوان مێژووی دەوڵەمەندی چێشتلێنانی ڕابردوو و نەوەکانی داهاتوودا، و گوزارشت لە گەرمی میوانداری ناوچەکە دەکات.

Food of Life: Ancient Persian Cooking, UNESCO, BBC Travel, National Geographic.

PM:04:47:01/08/2026

ئه‌م بابه‌ته 20 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌