هونەر وەک بەرگری: کاتێک داهێنان دەبێتە چەک لە دژی چەوساندنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لە سەردەمەکانی سانسۆر و سەرکوتکردنی دەنگە ئازادەکاندا، هونەر چەندین جار سەلماندوویەتی کە دەتوانێت ببێتە چەکێکی کاریگەر بەبێ ئەوەی پەنا بۆ توندوتیژی ببات. شێوەکاران، نووسەران، سینەماکاران و مۆسیقاران داهێنانەکانیان بەکارهێناوە بۆ بەرگریکردن لە شکۆی مرۆڤ، بەتایبەت لەو کاتانەی کە قسەکردن بە ئاشکرا قەدەغە کراوە.

لە ئەدەبیاتی ژێرزەمینییەوە تا تابلۆ پڕ لە هێماکان، هونەرمەندە چەوساوەکان بە زمانی کۆد، میتافۆر و بێدەنگییەکی پڕ مانا قسە دەکەن. هونەر دەبێتە زمانێک کە دەتوانێت لە ژیاندا بمێنێتەوە، تەنانەت کاتێک گێڕانەوە فەرمییەکانی دەسەڵات دادەڕمێن. تەکنەلۆژیای مۆدێرن ئەم بەرگرییەی بەهێزتر کردووە و ڕێگەی داوە بەرهەمە هونەرییەکان بەبێ سنوور و لە یەک چرکەدا بگەنە هەموو جیهان.

پێشانگا نوێیەکان و ئەرشیفە دیجیتاڵییەکان دەریدەخەن کە چۆن هونەر لە ژینگەیەکی دیکتاتۆریدا، ئەو ڕاستیانە دەکاتە بەڵگە کە لە ناو کتێبە مێژووییەکاندا بوونیان نییە. ئەوەی ڕژێمەکان هەوڵی سڕینەوەی دەدەن، هونەرمەندان لە ڕێگەی هەستەکانەوە دەینەخشێنن و نایەڵن لە یاد بچێتەوە.

لە ڕووی مێژووییەوە، هەندێک لە بەهێزترین بەرهەمە هونەرییەکانی جیهان لە ناو جەرگەی ئازارەکانەوە لەدایکبوون. داهێنان نەک هەر لەبەر چەوساندنەوە ناوەستێت، بەڵکو زۆرجار بەهۆی ئەو پەستانە زۆرەوە گەشە دەکات و دەگاتە ئاستێکی باڵاتر.

هونەر وەک یەکێک لە خۆڕاگرترین شێوەکانی یاخیبوونی مرۆڤ دەمێنێتەوە و هەمیشە یادخەرەوەی ئەوەیە کە هیچ دەسەڵاتێک ناتوانێت خەیاڵ و بیرکردنەوەی ئازاد زیندانی بکات.

سەرچاوە: گۆڤارە نێودەوڵەتییەکانی هونەر، ئەرشیفەکانی بەرگری کولتووری.