ڕێژەی تووشبوون بە شێرپەنجەی کۆڵۆن و ڕێکە دوای زیاتر لە دوو دەیە لە دابەزین، دووبارە بەرز دەبێتەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژینەوەیەکی پزیشکیی گەورە بەرزبوونەوەیەکی جێگەی نیگەرانی لە ڕێژەی تووشبوون بە شێرپەنجەی کۆڵۆن و ڕێکە لە سەرانسەری ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکادا دەستنیشان کردووە، کە ئاراستەی ئەو دابەزینەی پێچەوانە کردووەتەوە کە بۆ زیاتر لە ٢٠ ساڵ بەردەوام بوو.

توێژینەوەکە کە لە گۆڤاری «NEJM Evidence» بڵاو کراوەتەوە، داتای نیشتمانیی تووشبوون بە شێرپەنجەی لە نێوان ساڵانی ٢٠٠٠ بۆ ٢٠٢٣ پشکنیوە. زانایان بۆیان دەرکەوتووە کە بەرزبوونەوەکە چیتر تەنها لە گەنجاندا قەتیس نەماوەتەوە و ئێستا نزیکەی هەموو گرووپە تەمەنییەکانی خوار ٧٠ ساڵ دەگرێتەوە.

ڕێژەی تووشبوونی گونجێنراو لەگەڵ تەمەندا لە ٥٥.٢ حاڵەت بۆ هەر ١٠٠ هەزار کەسێک لە ساڵی ٢٠٠٠دا دابەزیبوو بۆ ٣٦.٧ حاڵەت لە ساڵی ٢٠٢٢، بەڵام لە ساڵی ٢٠٢٣دا بۆ ٣٨.٣ حاڵەت بەرز بووەتەوە، کە یەکەمین بەرزبوونەوەی گشتییە لە ماوەی زیاتر لە دوو دەیەدا. توێژەران لێکۆڵینەوە لە هۆکارە ئەگەرییەکان دەکەن، لەوانە بەرکەوتنی ژینگەیی، گۆڕانکارییەکانی شێوازی ژیان و هۆکارە مەترسیدارەکانی نەوەکان؛ هاوکات ئاماژە بەوە دەکەن کە زیادبوونی پشکنینی پێشوەختە ڕەنگە بەشێک لە بەرزبوونەوەکە لە تەمەنی ٤٥ بۆ ٤٩ ساڵدا ڕوون بکاتەوە، بەڵام بەرزبوونەوە گشتگیرەکەی گرووپە تەمەنییەکانی دیکە ڕوون ناکاتەوە.

پسپۆڕانی پزیشکی جەخت لەوە دەکەنەوە کە دەستنیشانکردنی پێشوەختە هێشتا هۆکارێکی بنەڕەتییە بۆ کەمکردنەوەی ئاڵۆزییەکان و باشترکردنی ئەنجامەکانی چارەسەرکردن.

ئەنجامەکان جەخت لە گرنگیی بەردەوامیی توێژینەوەی پزیشکی، هۆشیاریی تەندروستیی گشتی و باشترکردنی ستراتیژییەکانی خۆپاراستن لە شێرپەنجە دەکەنەوە.

ناوەندی پزیشکیی زانکۆی شیکاگۆ و گۆڤاری NEJM Evidence، بڵاوکراوەی ١٢ی تشرینی دووەمی ٢٠٢٦.

PM:10:28:12/11/2026

ئه‌م بابه‌ته 28 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌