توێژەران نهێنی ١٥ ساڵەی چۆنیەتی دروستبوونی شێرپەنجەی ڕیخۆڵە لەلایەن بەکتریای ناو جەستەوە چارەسەر دەکەن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

دوای زیاتر لە پازدە ساڵ لێکۆڵینەوەی بەردەوام، دواجار زانایان توانییان ڕوونی بکەنەوە کە چۆن جۆرە تایبەتەکانی بەکتریای ناو ڕیخۆڵە بەشدارن لە پەرەسەندنی شێرپەنجەی کۆڵۆن. ئەم دۆزینەوەیە دەبێتە کلیلێک بۆ ڕێگری و چارەسەری ئەم نەخۆشییە بکوژە.

چەقی ئەم دۆزینەوەیە لەسەر ئەو ئاوێتە بەکتریاییانەیە کە ڕاستەوخۆ لەگەڵ ئەو خانانەدا کارلێک دەکەن کە ناوپۆشی ڕیخۆڵە پێکدەهێنن. توێژەران بۆیان دەرکەوت کە ئەم گەردیلانە دەتوانن زیان بە "دی ئێ ئێن ئەی" بگەیەنن و ببنە هۆی گۆڕانی جێنێتیکی شێرپەنجەیی.

بۆ چەندین ساڵ، زانایان دەیانزانی پەیوەندییەک لە نێوان جۆرە بەکتریاییە دیاریکراوەکان و شێرپەنجەی کۆڵۆندا هەیە، بەڵام هیچ ڕوونکردنەوەیەکی وردیان نەبوو دەربارەی ئەو میکانیزمەی کە ئەم کارە ئەنجام دەدات، ئەمەش وەک گرێیەکی کوێر مابووەوە.

لە ڕێگەی شیکارییە جێنێتیکی و مۆلیکۆلییە پێشکەوتووەکانەوە، توێژەران هەنگاو بە هەنگاو شوێنپێی ئەو ڕێڕەوەیان هەڵگرت کە چالاکیی میکرۆبەکان تێیدا دەبنە هۆی دەستپێکردنی گۆڕانکارییە بایۆلۆژییە زیانبەخشەکان لە ناو خانەکاندا.

ئەم دۆزینەوانە دەتوانن ببنە هۆی دروستکردنی ئامرازی نوێی پشکنین کە توانای ناسینەوەی ئەو نەخۆشانەیان هەبێت کە لەژێر مەترسییەکی بەرزدان، پێش ئەوەی شێرپەنجەکە لە جەستەیاندا پەرە بسێنێت.

چارەسەرەکانی داهاتوو ڕەنگە تیشک بخەنە سەر گۆڕینی "مایکرۆبایۆم"ی ڕیخۆڵە، یان لەناوبردنی ئەو جۆرە بەکتریانەی زیانبەخشن، یان ڕێگریگرتن لەو گەردیلانەی کە بەکتریاکان بەرهەمی دەهێنن و زیان بە خانەکان دەگەیەنن.

ئەم دەستکەوتە زانستییە کاریگەری قووڵی ئەو زیندەوەرە وردبینانە نیشان دەدات کە لە ناو جەستەی ئێمەدا دەژین و چۆن دەتوانن کاریگەری لەسەر تەندروستی و نەخۆشییەکانمان هەبێت، چ بۆ باشە یان بۆ خراپە.

سەرچاوە: توێژینەوەکانی بایۆلۆژیی شێرپەنجە و مایکرۆبایۆم کە لەسەر گەشەکردنی شێرپەنجەی کۆڵۆن ئەنجامدراون.

PM:10:08:13/06/2026

ئه‌م بابه‌ته 168 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌