دەستکەوتێکی پزیشکی مێژوویی؛ چارەسەری "پشتی کراوە" لە ناو منداڵداندا بە سەرکەوتوویی تاقیکرایەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەرانی زانکۆی کالیفۆرنیا (UC Davis Health) ئەنجامی قۆناغی یەکەمی تاقیکردنەوەیەکی کلینیکییان بڵاوکردەوە، کە تێیدا بۆ یەکەمجار لە جیهاندا خانە بنەڕەتییەکان (Stem Cells) بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشی "شەقبوونی بڕبڕەی پشت" (Spina Bifida) لە ناو منداڵداندا بەکارهێنران و دەرکەوت کە تەواو بێوەی و سەلامەتە. ئەم ڕێگە نوێیە هیوا دەبەخشێتە ئەو منداڵانەی کە پێشتر بە کەمئەندامی لەدایک دەبوون.

ئەم توێژینەوەیەی لە گۆڤاری "The Lancet" بڵاوکراوەتەوە، باس لەوە دەکات کە لە کاتی نەشتەرگەری کۆرپەلە لە ناو منداڵداندا، پاتچێکی تایبەت کە بە خانەی بنەڕەتی ڕووپۆش کراوە، دەخرێتە سەر ئەو شوێنەی بڕبڕەی پشت کە کێشەکەی تێدایە. ئەم خانانە کار دەکەن بۆ چاککردنەوە و گەشەکردنەوەی شانە زیانلێکەوتووەکان پێش ئەوەی منداڵەکە لەدایک ببێت. ئەنجامەکان دەریانخستووە کە ئەم پڕۆسەیە هیچ مەترسییەکی بۆ دایکەکە و کۆرپەلەکەش دروست نەکردووە.

ئەم دەستکەوتە ئەنجامی ساڵانێک کارکردنی تیمێکی پسپۆڕە کە هەوڵ دەدەن چارەسەر بۆ ئەو نەخۆشییانە بدۆزنەوە کە پێشتر بە "نەخۆشی بێ چارەسەر" دادەنران. نەخۆشی پشتی کراوە دەبێتە هۆی کێشەی جوڵە و کۆئەندامی دەمار، بەڵام ئەم چارەسەرە پێش لەدایکبوون دەتوانێت ڕێگری لە پەککەوتنی منداڵەکە بگرێت و ژیانێکی ئاسایی تری پێ ببەخشێت.

سەرکەوتنی ئەم قۆناغە ڕێگە خۆش دەکات بۆ تاقیکردنەوەی فراوانتر تا بزانرێت ئەم خانانە تا چەند دەتوانن توانای ڕۆیشتن و جوڵە لە منداڵەکەدا باشتر بکەن. ئەمە گۆڕانکارییەکی بنەڕەتییە لە پزیشکی کۆرپەلە و ئاسۆیەکی ڕوون بۆ خێزانەکان نیشان دەدات.

ئەم پەرەسەندنە نەک هەر بۆ "شەقبوونی بڕبڕەی پشت" گرنگە، بەڵکو مۆدێلێکی نوێیە بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییە زگماکییەکان لەو کاتەی کۆرپەلە هێشتا لە ناو منداڵداندایە.

گۆڤاری پزیشکی لانسێت (The Lancet).