زانایان کلیلی "داگیرسان و کوژاندنەوەی" سیستەمی بەرگری جەستەیان دۆزییەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەرانی زانکۆی ستانفۆرد ڕێڕەوێکی گەردیلەییان دۆزیوەتەوە کە وەک سویچێکی سەرەکی کار دەکات بۆ سیستەمی بەرگری. ئەم سویچە بڕیار دەدات کە ئایا جەستە هێرش بکاتە سەر خانەیەک یان پشتگوێی بخات، کە ئەمەش کلیلی چارەسەرکردنی شێرپەنجە و نەخۆشییە خۆبەرییەکانە (Autoimmune diseases).

دەرکەوتووە کە گەردیلەیەک کە پێشتر تەنها بەوە ناسرابوو یارمەتی دروستبوونی خڕۆکە سوورەکان دەدات، ڕۆڵێکی سەرەکی هەیە لەم بڕیاردانەی سیستەمی بەرگریدا. بە دەستکاریکردنی ئەم سویچە، زانایان دەتوانن سیستەمی بەرگری "دابگیرسێنن" بۆ ئەوەی هێرش بکاتە سەر خانە شێرپەنجەییەکان، یان "بیکوژێننەوە" بۆ ئەوەی جەستە هێرش نەکاتە سەر خانەکانی خۆی لە نەخۆشییەکانی وەک ڕۆماتیزم.

ئەم دۆزینەوەیە وەڵامی مەتەڵێکی کۆن دەداتەوە کە بۆچی سیستەمی بەرگری هەندێک جار بە هەڵە هێرش دەکاتە سەر جەستە، یان بۆچی شێرپەنجە دەتوانێت خۆی لە سیستەمی بەرگری بشارێتەوە. ئێستا زانایان دەزانن چۆن دەتوانن ئەم هاوسەنگییە ڕێکبخەنەوە و سیستەمی بەرگری ئاراستە بکەن.

ئەم دەستکەوتە دەبێتە هۆی دروستکردنی نەوەیەکی نوێی دەرمانەکان. بۆ نەخۆشانی شێرپەنجە، دەرمانەکان دەبنە هۆی لادانی "ستۆپ"ی سیستەمی بەرگری تا بە توندی هێرش بکاتە سەر وەرەمەکان. بۆ نەخۆشییە خۆبەرییەکانیش، دەرمانەکان دەبنە هۆی هێورکردنەوەی سیستەمی بەرگری تا زیان بە جەستە نەگەیەنێت.

ئەمە وەرچەرخانێکە بەرەو "پزیشکیی ورد"، کە تێیدا دەتوانرێت سیستەمی بەرگری بە وردی و وەک کاتژمێرێک ڕێکبخرێتەوە. ئەم دۆزینەوەیە هیوایەکی گەورەیە بۆ ئەو کەسانەی کە جەستەیان بەردەوام لە دژی خۆیان شەڕ دەکات، یان ئەوانەی کە سیستەمی بەرگرییان لە بەرامبەر شێرپەنجەدا دەستەوسان وەستاوە.

سەرچاوە: سەنتەری هەواڵی ستانفۆرد میدیسن (Stanford Medicine News Center)

PM:09:11:04/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 56 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌