دەستکەوتێکی نوێ لە ئەندازیاری خانە بنەڕەتییەکاندا ڕێگا بۆ نەوەی نوێی دەرمانە زیندووەکان خۆش دەکات

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەرانی زانکۆی بریتش کۆڵۆمبیا (UBC) توانیویانە کێشەیەکی مێژوویی لە ئەندازیاری خانەکاندا چارەسەر بکەن، کە دەکرێت گۆڕانکاری بنەڕەتی لە پزیشکی مۆدێرن و چارەسەری نەخۆشییەکاندا دروست بکات. زانایان بۆ یەکەمجار سەلماندیان کە دەتوانرێت "خانەکانی T ی یارمەتیدەر" (Helper T cells) بە شێوەیەکی بەرفراوان و لە ژینگەیەکی کۆنترۆڵکراوی تاقیگەییدا لە خانە بنەڕەتییەکانەوە بەرهەم بهێنرێن.

ئەم دۆزینەوەیە کە لە گۆڤاری (Cell Stem Cell) بڵاوکراوەتەوە، ئەو بەربەستە گەورەیە دەشکێنێت کە ساڵانێکی زۆرە ڕێگر بووە لەوەی چارەسەری خانەیی بە نرخێکی هەرزان و بە ڕێژەیەکی زۆر بەردەست بێت بۆ نەخۆشان.

گرنگی "دەرمانە زیندووەکان" لەوەدایە کە سیستەمی بەرگری خودی مرۆڤ بۆ شەڕی نەخۆشییەکان بەکاردەهێنن. پێشتر بۆ چارەسەرێکی وەک CAR-T، دەبوو خانەکانی خودی نەخۆشەکە دەربهێنرێن و دووبارە پڕۆگرام بکرێنەوە، کە ئەمەش پرۆسەیەکی گرانبەها و کاتکوژ بوو. زانایان هەمیشە بەدوای دروستکردنی خانەی "ئامادەدا" دەگەڕان، بەڵام کێشەکە ئەوە بوو کە نەدەتوانرا خانەی T ی یارمەتیدەر بەرهەم بهێنرێت کە وەک "سەرکردەی" سیستەمی بەرگری کاردەکەن.

تیمەکەی UBC بە سەرۆکایەتی دکتۆر پیتەر زاندسترا و دکتۆر مێگان لێڤینگس، بۆیان دەرکەوت کە سیگناڵێکی گەشەکردن بە ناوی (Notch) ڕۆڵێکی سەرەکی دەگێڕێت. بە ڕێکخستنی کاتی کارابوونی ئەم سیگناڵە، توانییان خانە بنەڕەتییەکان ئاڕاستە بکەن بۆ ئەوەی ببنە خانەی T ی یارمەتیدەر یان خانەی T ی بکوژ. خانە نوێیەکان بە تەواوی وەک خانە سروشتییەکان کاردەکەن و هەمان نیشانە و وەڵامدانەوەی بەرگرییان هەیە.

ئەم دەستکەوتە بناغەیەکە بۆ نەوەیەکی نوێ لە چارەسەرە بەرگرییە هەرزانەکان بۆ کۆمەڵێکی زۆر لە نەخۆشییەکان، لەوانە شێرپەنجە، نەخۆشییە گوازراوەکان و نەخۆشییەکانی پەیوەندیدار بە تێکچوونی سیستەمی بەرگری (Autoimmune disorders).

سەرچاوە: گۆڤاری زانستی Cell Stem Cell، ماڵپەڕی زانکۆی بریتش کۆڵۆمبیا (UBC).