هەواڵێکی دڵخۆشکەر بۆ تووشبووانی شەکرە؛ دابەزاندنی کێش ڕێگری لە بەرزبوونەوەی فشاری خوێن دەکات

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژینەوەیەکی پزیشکی نوێ دەریدەخات کە دابەزاندنی کێشی لەش لە قۆناغە سەرەتاییەکانی تووشبوون بە نەخۆشی شەکرە، تەنیا سوودی بۆ ڕێکخستنی ئاستی گلوکۆز لە خوێندا نییە، بەڵکو دەکرێت ببێتە قەڵغانێکی بەهێز و کاریگەر بۆ پاراستنی مرۆڤ لە تووشبوون بە نەخۆشی فشاری خوێن. ئەم دۆزینەوەیە گۆڕانکارییەکی گەورە لە تێڕوانینی پزیشکی بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشییە درێژخایەنەکان دروست دەکات و هیوا دەبەخشێتەوە بەو کەسانەی کە لە سەرەتای دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکەدان.

لەگەڵ زیادبوونی ڕێژەی تووشبوون بە شەکرەی جۆری دووەم لەسەر ئاستی جیهان، زانایان بەردەوام بەدوای ڕێگەیەکدا دەگەڕێن کە ڕێگری لە لێکەوتە مەترسیدارەکانی ئەم نەخۆشییە بکەن. یەکێک لە گەورەترین ئەو مەترسییانەی ڕووبەڕووی تووشبووانی شەکرە دەبێتەوە، بەرزبوونەوەی فشاری خوێنە کە زۆرجار وەک دووانەیەکی دانەبڕاو پێکەوە دەردەکەون و مەترسی جەڵتەی دڵ و مێشک زیاد دەکەن. ئێستا پسپۆڕان جەخت لەوە دەکەنەوە کە کۆنترۆڵکردنی کێش لە سەرەتای تووشبوون بە شەکرە، دەتوانێت زنجیرەی تووشبوون بە نەخۆشییەکانی تری دڵ و دەمار بپچڕێنێت.

بەپێی ئەنجامە وردەکانی ئەم توێژینەوەیە، دابەزاندنی تەنیا لەسەدا ٥ بۆ ١٠ی کێشی گشتی لەش لە ماوەی یەکەم ساڵی دوای دیاریکردنی نەخۆشی شەکرەدا، کاریگەرییەکی سەرسوڕهێنەری لەسەر تەندروستی مرۆڤ دەبێت. ئەم هەنگاوە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی فشار لەسەر کۆئەندامی سووڕانی خوێن و کەمکردنەوەی ئەو هەوکردنانەی کە بەهۆی قەڵەوییەوە لە دەمارەکاندا دروست دەبن. هەروەها هەستیاری خانەکان بۆ ئەنسۆلین زیاد دەکات، ئەمەش وا دەکات جەستە بە شێوەیەکی سروشتیتر و بێ ماندووبوون مامەڵە لەگەڵ پەستانی خوێندا بکات، بەمەش زۆرێک لە نەخۆشەکان پێویستیان بە بەکارهێنانی دەرمانی فشاری خوێن نابێت.

لە ڕووی زانستی و مێژووییەوە، ساڵانێکی زۆرە پزیشکان ئاماژە بەوە دەکەن کە قەڵەوی و زیادبوونی کێش فاکتەری سەرەکین بۆ تێکچوونی هاوسەنگی سیستمە ناوخۆییەکانی جەستە. کاتێک کێشی مرۆڤ زیاد دەکات، دڵ پێویستی بە هەوڵێکی زۆر زیاتر هەیە بۆ پەمپکردنی خوێن بۆ هەموو شانەکان، ئەمەش ماندووبوونێکی درێژخایەن بۆ دیواری دەمارەکان دروست دەکات. لە حاڵەتی تووشبوون بە شەکرەدا، ئەم فشارە دوو هێندە دەبێتەوە، بەڵام دابەزاندنی کێش لە کاتی گونجاودا دەبێتە هۆی ئەوەی جەستە دەرفەتی خۆنوژەنکردنەوەی هەبێت و ڕێگری لە ڕەقبوونی دەمارەکان بگرێت کە هۆکاری سەرەکی بەرزبوونەوەی فشاری خوێنە.

لە کۆتاییدا، ئەم ڕاپۆرتە پزیشکییە پەیامێکی ڕوون ئاراستەی تووشبووانی شەکرە دەکات؛ کە کلیلی تەندروستییەکی باش لە دەستی خۆیاندایە. گۆڕینی شێوازی ژیان، پەیڕەوکردنی سیستەمێکی خۆراکی تەندروست و ئەنجامدانی وەرزشی بەردەوام لە سەرەتای نەخۆشییەکەدا، نەک تەنیا شەکرە کۆنترۆڵ دەکات، بەڵکو مرۆڤ لە مەترسییەکی گەورەتری وەک فشاری خوێن و تێکچوونی کارکردنی گورچیلەکان دەپارێزێت. ئەمە دەسەلمێنێت کە خۆپاراستن و ڕێکاری خێرا هەمیشە باشتر و کاریگەرترە لە چارەسەرە دەرمانییە درێژخایەنەکان.

گۆڤارە پزیشکییە جیهانییەکان و ئەنجامی توێژینەوە نوێیەکانی زانکۆی ئۆکسفۆرد و ناوەندی کۆنترۆڵکردنی نەخۆشییەکان (CDC).

PM:09:35:21/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 140 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌