خوێندنەوە تەنها گەشتێکی فیکری نییە؛ سوودە سەرسوڕهێنەرەکانی کتێب بۆ تەندروستی مێشک و جەستە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

خوێندنەوەی کتێب وەک وەرزشێکی چڕوپڕ وایە بۆ مێشکی مرۆڤ، کە نەک تەنها ئاستی زانیاری و ڕۆشنبیری تاک بەرز دەکاتەوە، بەڵکو کاریگەرییەکی ڕاستەوخۆ و قووڵی لەسەر تەندروستی دەروونی و جەستەیی هەیە. پزیشکانی دەمار و پسپۆڕانی دەروونی جەخت لەوە دەکەنەوە کە خوێندنەوەی بەردەوام یەکێکە لە باشترین ئامرازەکان بۆ پاراستنی توانای تێگەیشتن و بەهێزکردنی پەیوەندییە دەمارییەکان لە مێشکدا، ئەمەش وادەکات مرۆڤ لە ڕووی عەقڵییەوە هەمیشە بە گەنجی بمێنێتەوە

لە جیهانێکی پڕ لە ژاوەژاوی دیجیتاڵی و خێراییەکی بێشووماردا، خوێندنەوە دەبێتە پەناگەیەکی ئارام بۆ مێشک کە تێیدا دەتوانێت لە جەنجاڵییەکانی ژیانی ڕۆژانە داببڕێت. جیاواز لە سەیرکردنی ڤیدیۆ یان بەکارهێنانی سۆشیاڵ میدیا، خوێندنەوە پێویستی بە جۆرێک لە "سەرنجی قووڵ" هەیە کە وادەکات مێشک بە شێوەیەکی چالاکانە وێنە و ماناکان دروست بکات، ئەم پرۆسەیەش دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ئاستی دڵەڕاوکێ و فشاری دەروونی بە ڕێژەیەکی بەرچاو.

توێژینەوە زانستییەکان دەریانخستووە کە خوێندنەوە بۆ ماوەی تەنها شەش خولەک، دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی فشاری دەروونی بە ڕێژەی ٦٨٪، ئەمەش کاریگەرترە لە گوێگرتن لە مۆسیقا یان پیاسەکردن. خوێندنەوە دەبێتە هۆی خاوکردنەوەی لێدانی دڵ و کەمکردنەوەی گرژی ماسولکەکان. جگە لەوەش، خوێندنەوەی چیرۆک و ڕۆمانەکان توانای "هاوسۆزی" لای مرۆڤ پەرەپێدەدات، چونکە خوێنەر ناچار دەبێت خۆی بخاتە شوێنی کارەکتەرەکان و لە دیدگای جیاوازەوە سەیری جیهان بکات، ئەمەش لە کۆتاییدا پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکانی مرۆڤ لە ژیانی ڕاستەقینەدا باشتر دەکات.

لە ڕووی زانستییەوە، پسپۆڕانی زانکۆی یێڵ (Yale) ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئەو کەسانەی ڕۆژانە لایەنی کەم ٣٠ خولەک دەخوێننەوە، تەمەنیان درێژتر دەبێت بەراورد بەوانەی ناخوێننەوە. ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی خوێندنەوە مێشک دەپارێزێت لە نەخۆشییەکانی وەک ئەلزەهایمەر و تێکچوونی دەمارەکان. کاتێک مرۆڤ دەخوێنێتەوە، مێشک زانیارییە نوێیەکان لەگەڵ زانیارییە کۆنەکان گرێ دەداتەوە، ئەمەش وەک جۆرێک لە وەرزشی عەقڵیی وایە کە یارمەتی پاراستنی "کۆگا یەدەگییەکانی مێشک" دەدات لە کاتی پیربووندا.

هەروەها خوێندنەوە پێش خەوتن، ئەگەر بە شێوەی کتێبی کاغەز بێت نەک شاشەی ئەلیکترۆنی، یارمەتیدەرێکی گەورەیە بۆ باشترکردنی کوالێتی خەو. خوێندنەوە وا لە جەستە دەکات بچێتە دۆخی حەسانەوە و ئاماژە بۆ مێشک دەنێرێت کە کاتی پشوودان هاتووە. جگە لە سوودە تەندروستییەکان، خوێندنەوە دەوڵەمەندترین سەرچاوەیە بۆ فراوانکردنی فەرهەنگی وشە و باشترکردنی توانای گفتوگۆکردن و نووسین، کە ئەمانە هەموویان کلیلی سەرکەوتنی کەسین لە کۆمەڵگادا

لە کۆتاییدا، خوێندنەوە تەنها چالاکییەکی کات بەسەربردن نییە، بەڵکو وەبەرهێنانێکی درێژخایەنە لە تەندروستی مێشک و دەرووندا. پزیشکان ئامۆژگاری دەکەن کە هەموو کەسێک، بێ گوێدانە تەمەن، لایەنی کەم چەند لاپەڕەیەک لە ڕۆژێکدا بخوێنێتەوە تاوەکو مێشکی لە ژەنگهێنان بپارێزێت و ئاسۆی بیرکردنەوەی فراوانتر بکات. کتێبخانەیەک لە ماڵەکەتدا، دەتوانێت باشترین دەرمانخانە بێت بۆ ئارامی و تەندروستیت.

سەرچاوەکان: ماڵپەڕی بی بی سی ساینس، گۆڤاری تەندروستی هێڵسلاین، توێژینەوەکانی زانکۆی یێڵ.

PM:01:17:15/02/2026

ئه‌م بابه‌ته 120 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌