چارەسەرە نائۆپیۆیدەکان جێگەی خۆیان لە بەڕێوەبردنی ئازاردا دەکەنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

لەگەڵ بەردەوامی و زیادبوونی نیگەرانییەکان لە ئاستی جیهاندا سەبارەت بە مەترسییەکانی ئاڵوودەبوون بە دەرمانە ئۆپیۆیدەکان (ئەو دەرمانانەی ماددەی هۆشبەریان تێدایە بۆ بڕینی ئازار)، پزیشکان ڕوو لە بەکارهێنانی نەوەیەکی نوێی چارەسەرەکان دەکەن. ئەم چارەسەرە نوێیانە بێ ئەوەی مەترسی ئاڵوودەبوون بۆ نەخۆش دروست بکەن، ئازارەکان کۆنتڕۆڵ دەکەن و شێوازی کارکردنی نەخۆشخانەکانیان بە تەواوی گۆڕیوە.

ئەم چارەسەرە پێشکەوتووانە بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ کار لەسەر ئاماژەکانی ئازار لە ناو سیستەمی دەماردا دەکەن، ئەوەش لە ڕێگەی بەکارهێنانی گەردیلەی بایۆلۆژی پێشکەوتوو، ئامێرە بچووکەکانی هاندانی دەمار، و بەکارهێنانی ڕێڕەوە دژە هەوکردنە سروشتییەکان. نەخۆشەکان لە تاقیکردنەوەکاندا ئاماژەیان بەوە کردووە کە ئازارەکانیان بە شێوەیەکی زۆر کاریگەر شکاوە و هەستیان بەو کاریگەرییە لاوەکییە توندانە نەکردووە کە لە دەرمانە کۆنەکاندا هەبوو.

تاقیکردنەوە کلینیکییە نوێیەکان سەرکەوتنی گەورەیان لە چارەسەرکردنی ئازارە درێژخایەنەکانی وەک پشت ئێشە، هەوکردنی جومگەکان و تەنانەت ئازارە سەختەکانی دوای نەشتەرکاری نیشان داوە. جگە لە بڕینی ئازار، هەندێک لەم چارەسەرانە یارمەتی گەڕانەوەی جوڵە بۆ جومگەکان و باشترکردنی جۆری خەوی نەخۆشەکانیشیان داوە، کە ئەمانە هەموویان فاکتەری سەرەکین بۆ ئەوەی نەخۆشەکە بە خێرایی بگەڕێتەوە سەر ژیانی ئاسایی خۆی.

قەیرانی ئۆپیۆیدەکان کە لە ساڵانی ڕابردوودا بووە هۆی تێکچوونی ژیانی هەزاران کەس و گیانلەدەستدانی زۆر بەهۆی ئاڵوودەبوونەوە، کەموکوڕییە قووڵەکانی لە شێوازی بەڕێوەبردنی ئازاردا دەرخست. ئەمەش بووە پاڵنەرێکی بەهێز بۆ ئەوەی ناوەندە پزیشکییەکان و حکومەتەکان بودجەیەکی زۆر بۆ دۆزینەوەی جێگرەوەیەکی سەلامەت و نائاڵوودەکەر تەرخان بکەن کە پارێزگاری لە تەندروستی کۆمەڵگە بکات.

شارەزایانی بواری تەندروستی دەڵێن ئەم وەرچەرخانە تەنها گۆڕینی دەرمانێک نییە بە دەرمانێکی تر، بەڵکو دووبارە پێناسەکردنەوەی پێوەرەکانی چارەسەری ئازارە لە جیهاندا. ئامانج لێی ئەوەیە کە نەخۆش لە مەترسییەکانی ئاڵوودەبوون بپارێزرێت و لە هەمان کاتدا چاودێرییەکی مرۆییانە و بێ ئازاری بۆ دابین بکرێت بەبێ ئەوەی ژیانی بکەوێتە مەترسییەوە.

سەرچاوە: ڕێکخراوەکانی توێژینەوەی بەڕێوەبردنی ئازار و 

ڕاپۆرتەکانی سیاسەتی تەندروستی