پزیشکیی نوێژەنکەرەوە؛ ئۆرگانە زیانلێکەوتووەکان لە چاکبوونەوەی یەکجاری نزیک دەبنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانایانی بواری پزیشکیی نوێژەنکەرەوە (Regenerative Medicine) پێشکەوتنی گەورەیان لە چاککردنەوەی ئەندامە زیانلێکەوتووەکانی جەستەی مرۆڤ بە بەکارهێنانی سیستەمە بایۆلۆژییەکانی خودی جەستە ڕاگەیاند. ئەوەی پێشتر تەنها وەک خەیاڵێکی زانستی دەبینرا، ئێستا بە شێوەیەکی جێگیر بەرەو واقیعی کلینیکی هەنگاو دەنێت و ئومێدێکی گەورە دەبەخشێتە ئەو نەخۆشانەی بەدەست سستبوونی ئەندامەکانی جەستەیانەوە دەناڵێنن.

ئەم ڕێگەیەی زانایان پشتی بە خانە بنەڕەتییەکان (Stem Cells)، قاڵبە بایۆ ئەندازیارییەکان، و ئاماژە کیمیاییەکانی گەشەکردن بەستووە کە هانی شانەکان دەدەن خۆیان نوێ بکەنەوە و چاک ببنەوە. لە جیاتی گۆڕینی تەواوەتی ئەندامێک لە ڕێگەی نەشتەرکارییەوە یان چاندنی ئەندامی کەسێکی تر، پزیشکان لەم ڕێگەیەوە ڕێنوێنی جەستە دەکەن بۆ ئەوەی ئەو بەشەی لەدەست چوو یان زیانی پێگەیشت، جارێکی تر دروست بکاتەوە و گەشەی پێ بداتەوە.

تاقیکردنەوە کلینیکییەکانی ئەم دواییە ئەنجامی زۆر دڵخۆشکەریان لە چاککردنەوەی شانەکانی دڵ دوای جەڵتە، گەڕاندنەوەی بەشێک لە فەرمانەکانی جگەر، و چاککردنەوەی کڕکڕاگەی جومگەکان لە پێکانە سەختەکاندا نیشان داوە. ئەو نەخۆشانەی بەم تەکنیکە نوێیانە چارەسەر کراون، کاتێکی کەمتریان بۆ چاکبوونەوە ویستووە و پێویستییان بە بەکارهێنانی دەرمانی درێژخایەن و بەردەوام بە شێوەیەکی بەرچاو کەمی کردووە، ئەمەش کوالێتی ژیانیانی باشتر کردووە.

بۆ چەندین دەیە، پڕۆسەی چاندنی ئەندامەکان بەهۆی کەمیی بەخشەر، ڕەتکردنەوەی ئەندامەکە لەلایەن سیستەمی بەرگریی جەستەی وەرگرەکە و چەندین کێشەی ئەخلاقی و تێچووی زۆرەوە ڕووبەڕووی بەربەست بووەتەوە. پزیشکیی نوێژەنکەرەوە وەک وەڵامێکی زانستی بۆ ئەم تەحەدییانە سەری هەڵدا، کە لەلایەن پێشکەوتنە خێراکانی بایۆلۆژیای خانەیی و ئەندازیاریی پزیشکییەوە پاڵپشتی دەکرێت بۆ دۆزینەوەی جێگرەوەیەک کە لە خودی مرۆڤەکە بێت.

شارەزایان هۆشداری دەدەن کە بەکارهێنانی ئەم تەکنیکانە لە ئاستێکی گشتی و بەرفراواندا هێشتا کاتی دەوێت، بەڵام هاوڕان لەسەر ئەوەی کە چارەسەرە نوێژەنکەرەوەکان دەتوانن لە داهاتوویەکی نزیکدا بە شێوەیەکی بنەڕەتی شێوازی مامەڵەکردنی پزیشکی لەگەڵ نەخۆشییە درێژخایەنەکان و داخورانی شانەکان بگۆڕن و کۆتایی بە چاوەڕوانییە درێژخایەنەکانی چاندنی ئەندام بهێنن.

سەرچاوە: ناوەندە نێودەوڵەتییەکانی توێژینەوەی بایۆپزیشکی و گۆڤارە زانستییەکانی پزیشکیی نوێژەنکەرەوە

PM:10:18:31/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 56 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌