دۆزینەوەی ئەنتی بایۆتیکێکی نوێ هیوایەکی گەورە بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی سووپەربەکتریاکان دەبەخشێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەران لە دەستکەوتێکی گرنگی زانستیدا ڕایانگەیاند کە توانیویانە جۆرە ئەنتی بایۆتیکێکی نوێ پەرەپێ بدەن کە کاریگەرییەکی سەرسوڕهێنەری هەیە لەسەر ئەو بەکتریانەی بەرگرییان بەرامبەر دەرمانە باوەکان پەیدا کردووە. ئەم دۆزینەوەیە وەک تیشکێکی هیوا دەبینرێت لە جەنگی جیهانی دژی "سووپەربەکتریاکان" کە لەم ساڵانەی دواییدا ببوونە هەڕەشەیەکی گەورە بۆ سەر سیستمی تەندروستی و زۆرێک لە نەخۆشییە سادەکانیان گۆڕیبوو بۆ نەخۆشی کوژەر.

ئەم دەرمانە نوێیە بە میکانیزمێکی تەواو جیاواز و دەگمەن کار دەکات کە پێشتر لە هیچ جۆرە ئەنتی بایۆتیکێکدا بەکارنەهاتووە، ئەمەش وادەکات بەکتریاکان نەتوانن بە ئاسانی بەرگری لە خۆیان بکەن. تاقیکردنەوە تاقیگەییەکان دەریانخستووە کە ئەم ئەنتی بایۆتیکە دەتوانێت ئەو بەکتریایانەش لەناو ببات کە تەنانەت بەرامبەر "دواین هێڵی پاراستنی پزیشکی"یش بەرگرییان هەبووە، لە هەمان کاتدا زیانێکی زۆر کەم بە بەکتریا سوودبەخشەکانی ناو جەستە دەگەیەنێت.

پسپۆڕانی تەندروستی گەورەترین مەترسی جیهانییان لەوەدا دەبینی کە بەرگریی بەکتریاکان زۆر خێراتر لە پەرەپێدانی دەرمانی نوێ گەشەی دەکرد، ئەمەش وای کردبوو کە جیهان بەرەو قۆناغێکی مەترسیدار بڕوات. دۆزینەوەی ئەم ئەنتی بایۆتیکە نوێیە لە ئێستادا وەک "نوقڵانەی سەرکەوتن" دەبینرێت، چونکە دەتوانێت ساڵانە ژیانی ملیۆنان کەس ڕزگار بکات کە بەهۆی هەوکردنی توندەوە گیان لەدەست دەدەن و هیچ دەرمانێک کاریان تێ ناکات.

بۆ چەندین دەیەیە، بەکارهێنانی نادروست و بێسەروبەری ئەنتی بایۆتیکەکان لەلایەن مرۆڤەوە وایکردووە بەکتریاکان پەرە بە خۆیان بدەن و ببنە جۆرە توند و مەترسیدارەکان کە بە "سووپەربەکتریا" ناسراون. ئەم کێشەیە ببووە هۆی ئەوەی کە نەشتەرگەرییە سادەکان و چارەسەرکردنی هەوکردنە ئاساییەکان ببنە کارێکی پڕ مەترسی، بەڵام ئەم دۆزینەوە نوێیە جارێکی تر باڵانسی هێز بۆ بەرژەوەندی مرۆڤ و زانست دەگەڕێنێتەوە.

لە ئەگەری سەرکەوتنی تاقیکردنەوە گەورەترەکان و پەسەندکردنی دەرمانەکە، پێشبینی دەکرێت ئەم ئەنتی بایۆتیکە ببێتە گرنگترین چەکی پزیشکان لە نەخۆشخانەکانی سەرتاسەری جیهاندا. ئەم دەستکەوتە دەتوانێت بەر بەو کارەساتە مرۆییە بگرێت کە زانایان پێشبینییان دەکرد، کە تێیدا مرۆڤایەتی دەگەڕایەوە بۆ سەردەمانی پێش دۆزینەوەی پەنیسیلین، و هیوایەکی نوێ بە داهاتووی چارەسەری نەخۆشییە گوازراوەکان دەبەخشێت.

سەرچاوە: 

World Health Organization, The Lancet Infectious Diseases, Global Antibiotic Research Partnership

PM:06:16:16/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 32 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌