ئەنەناس؛ هاوپەیمانە کەمەرەییەکەی تەندروستیی سەردەم

ویستگە ستایل – سۆلین عوسمان

ئەنەناس کە پێشتر تەنها وەک میوەیەکی شیرین بۆ ڕازاندنەوەی سەر مێزی شیرینی و خواردنەوە هاوینەییەکان دەبینرا، ئێستا بەپێی وتەی پسپۆڕانی خۆراک و توێژینەوە نوێیەکانی شێوازی ژیان، وەک یەکێک لە بەهێزترین سەرچاوەکانی پاراستنی تەندروستیی ڕۆژانە ناسراوە و پێگەیەکی گرنگی لە لیستی خۆراکە سوودبەخشەکاندا گرتووە.

لە سەردەمێکدا کە خەڵک بەدوای ڕێگەی سروشتیدا دەگەڕێن بۆ بەهێزکردنی کۆئەندامی بەرگری و چارەسەری کێشەکانی هەرس، ئەنەناس بەهۆی تێکەڵە دەوڵەمەندەکەی لە ڤیتامین، ئەنزیم و دژەئۆکسێنەرەکان وەک بژاردەیەکی ناوازە دەردەکەوێت. ئەم میوەیە بە تایبەتی بەهۆی بوونی ئەنزیمی "برۆمیلاین"ەوە بەرز دەنرخێندرێت، کە ئەنزیمێکی سروشتییە و یارمەتیدەرێکی سەرەکییە لە تێکشکاندنی پڕۆتینەکان و باشترکردنی کرداری هەرس، هەروەها بەهۆی توانای لە کەمکردنەوەی هەوکردنەکان، لە ئێستادا لەلایەن وەرزشەوانان و ئەو کەسانەی شێوازێکی ژیانی چالاکیان هەیە بایەخی زۆری پێدەدرێت.

جگە لە لایەنی هەرس، ئەنەناس سەرچاوەیەکی بێهاوتای ڤیتامین C یە، کە نەک هەر بەرگری جەستە بەرامبەر نەخۆشییەکان بەرز دەکاتەوە، بەڵکو ڕۆڵێکی بنەڕەتی لە دروستبوونی کۆلاجین و پاراستنی گەنجێتی پێستدا دەگێڕێت. توێژینەوە زانستییەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە خواردنی بەردەوامی ئەم میوەیە دەبێتە هۆی کەمکردنەوەی ماوەی چاکبوونەوە لە هەڵامەت و ساردبوونی جەستە، هەروەها یارمەتی ساڕێژبوونی خێرای برینەکان و باشتر مژینی ئاسن لە جەستەدا دەدات. لایەنێکی تری گرنگی ئەم میوەیە بوونی کانزای "مەنگەنیز"ە، کە توخمێکی دەگمەن و پێویستە بۆ بەهێزیی ئێسکەکان و ڕێکخستنی میتابۆلیزم یان سووتانی وزە لە جەستەدا.

لە ڕووی مێژووییەوە، ئەنەناس چیرۆکێکی سەرنجڕاکێشی هەیە؛ دوای ئەوەی لە سەدەی پازدەهەمدا لە ئەمریکای باشوورەوە بۆ یەکەمجار گەیشتە کیشوەری ئەوروپا، وەک هێمایەکی دەگمەنی "دەوڵەمەندی و میواندۆستی" سەیر دەکرا و تەنها لەسەر مێزی پاشاکان و خانەدانەکان دەبینرا. بەڵام تێپەڕبوونی کات ئەم میوەیەی لە کۆشکەکانەوە گواستەوە بۆ چێشتخانە ئاساییەکان و ئەمڕۆ بووەتە پێکهاتەیەکی سەرەکی لە دەرمانی نەرۆژانە و زۆربەی پلانە خۆراکییە مۆدێرنەکاندا.

لەگەڵ زیادبوونی گرنگیپێدان بە پارێزی ڕوەکی و خۆراکە فەرماندارییەکان (Functional Foods)، ڕۆڵی ئەنەناس تەنها لە چوارچێوەی تاموچێژدا نەماوەتەوە، بەڵکو هاوسەنگییەکەی لە نێوان شیرینییەکی سروشتی و سوودە تەندروستییە بێشومارەکانیدا، وایکردووە ببێتە میوەیەک کە هەم جەستە و هەم کولتووری خۆراکیش دەوڵەمەند بکات.

سەرچاوە : کورتەی توێژینەوەکانی خۆراک، بڵاوکراوە تەندروستییە جیهانییەکان و ئەرشیفی مێژووی چێشت لێنان.

PM:09:34:14/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 136 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌