چاندنی مێشکی بێ نەشتەرگەری؛ توانای قسەکردنی ڕەوان بۆ پەککەوتەکان دەگەڕێتەوە

وێستگە ستایل – سۆلین عوسمان

لە دەستکەوتێکی گەورەی زانستی و تەکنەلۆژیدا، ناوبەستێکی (Interface) نوێی نێوان مێشک و کۆمپیوتەر پەرەپێدرا کە ڕێگەی بەو نەخۆشانە دا کە بەهۆی نەخۆشی دەمار یان ئیفلیجییەوە توانای ئاخاوتنیان لەدەستدابوو، دووبارە بە ڕەوانی قسە بکەنەوە، بێ ئەوەی پێویستیان بە هیچ نەشتەرگەرییەکی مێشک و کونکردنی کەللەسەر هەبێت.

ئەم سیستەمە نوێیە هەستەوەرە دەمارگیرییە یەکجار وردەکان بەکاردەهێنێت کە تەنها لەسەر پێستی سەر دادەنرێن و ئەرکیان وەرگرتنی ئاماژە کارەباییەکانی مێشکە، ئامێرەکە ئەو شەپۆلانەی مێشک کە پەیوەستن بە بیرکردنەوە لە قسەکردن دەخوێنێتەوە و لە ڕێگەی مۆدێلێکی زۆر پێشکەوتووی ژیریی دەستکردەوە، دەیانکات بە دەنگ و نووسین لە هەمان چرکەدا، نەخۆشەکان تەنها دوای چەند هەفتەیەک لە ڕاهێنان توانای ئەوەیان هەبووە بە ڕەوانی گوزارش لە هەستەکانیان بکەن.

بە پێچەوانەی ئامێرەکانی کۆمپانیای (نیوراڵینک) و سیستەمەکانی تر کە پێویستیان بە چاندنی وایەر و چیپ لە ناو مێشکدا هەبوو، ئەم تەکنەلۆژیایە تەنها پشت بە پڕۆسێسکردنی زیرەکی ئاماژەکان و لێکدانەوەی AI دەبەستێت، ئەمەش وایکردووە بۆ نەخۆشەکان زۆر سەلامەتتر بێت و ترسی هەوکردنی مێشکیان نەمێنێت، ڕێژەی وردی ئامێرەکە لە ناسینەوەی وشەکاندا هەموو پێشبینییەکانی تێپەڕاندووە و تەنانەت توانای دەربڕینی هەستەکانیشی هەیە.

لەدەستدانی توانای قسەکردن بەهۆی جەڵتەی مێشک یان نەخۆشییەکانی تێکچوونی دەمار، بۆ ماوەیەکی درێژ نەخۆشەکانی لە کۆمەڵگە دابڕیبوو و تەنها لە ڕێگەی ئاماژەی چاو یان ئامێری زۆر خاوەوە دەتوانرا پەیوەندییان پێوە بکرێت، بەڵام ئەم داهێنانە ئەو دیوارە دەڕوخێنێت و مرۆڤ دەگەڕێنێتەوە ناو جیهانی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان بە شێوەیەکی سروشتی.

توێژەران لە زانکۆ ناودارەکانی جیهان لەو بڕوایەدان کە وەشانەکانی داهاتووی ئەم تەکنەلۆژیایە نەک تەنها بۆ قسەکردن، بەڵکو دەتوانن لە هەمان کاتدا جوڵە بۆ دەست و قاچە ئیفلیجەکانیش بگەڕێننەوە، ئەمەش ئاسۆیەکی زێڕین لەبەردەم پزیشکیی ڕاهێنانەوەی دەمارەکان دەکاتەوە و مژدەی کۆتاییهاتنی سەردەمی بێدەنگی بۆ پەککەوتەکان دەدات.

سەرچاوەکان: پێداچوونەوەی تەکنەلۆژیای ئێم ئای تی (MIT Technology Review)، گۆڤاری نەیچەر بۆ زانستی دەمار (Nature Neuroscience)

PM:08:40:10/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 328 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌