گەردوونناسان گەردیلەیەکی نوێ لە بەرگەهەوای هەسارەیەکی زەبەلاحی دووردا دەدۆزنەوە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

توێژەران بە بەکارهێنانی چاودێرییەکانی تەلەسکۆپی جەیمس وێب، گەردیلەیەکی نوێی گۆگردییان لە بەرگەهەوای هەسارەی گازیی زەبەلاحی (TOI-6894 b)دا دۆزیوەتەوە کە نزیکەی ٢٤١ ساڵی ڕووناکی لە زەوییەوە دوورە.

ئەم هەسارەیە بە دەوری ئەستێرەیەکی سووری بچووکی کورتەبنەدا دەسووڕێتەوە و خولگەکەی تەنها لە ماوەی نزیکەی ٣.٤ ڕۆژی زەویدا تەواو دەکات؛ ژینگە نائاساییەکەی دەرفەت بە زانایان دەدات تا لە کیمیای بەرگەهەوا لەژێر تیشکدانی چڕی ئەستێرەییدا بکۆڵنەوە.

توێژەران ئەو ڕێڕەوە کیمیاییەیان بنیاتنایەوە کە لە ڕێگەیەوە ئەم گەردیلە تازە دەستنیشانکراوە دەتوانێت دروست بێت؛ ئەم کارەش دەری دەخات کە چۆن تیشکی ئەستێرەکان دەتوانێت کارلێکی کیمیایی ئاڵۆز لە بەرگەهەوای هەسارە دوورەکاندا دروست بکات.

کیمیای بەرگەهەوا لە توێژینەوەی هەسارەکانی دەرەوەی کۆمەڵەی خۆردا گرنگییەکی بەرچاوی هەیە، چونکە گەردیلەکان دەتوانن زانیاری لەسەر پلەی گەرمی، تیشکدان، پێکهاتەی بەرگەهەوا و سەرچاوەی دروستبوونی هەسارەکان ئاشکرا بکەن.

ئەم چاودێرییە نموونەیەکی دیکەیە لەسەر ئەوەی چۆن تەلەسکۆپە پێشکەوتووەکان توانای زانایان بۆ لێکۆڵینەوە لە کیمیای جیهانەکانی زۆر دوورتر لە کۆمەڵەی خۆر فراوانتر دەکەن.

فاکەڵتیی زانستە فیزیاییەکانی زانکۆی شیکاگۆ (Physical Sciences at UChicago)

AM:12:40:27/09/2026

ئه‌م بابه‌ته 192 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌