تەمەنی ئەستێرەیی: چۆن ئەستێرە مرۆکان جوانترین تابلۆکانی گەردوون دروست دەکەن؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

کاتێک ئەستێرەکان دەگەنە کۆتایی تەمەنیان، دیمەنێکی سەرنجڕاکێش دروست دەکەن کە بە "تەمەنی ئەستێرەیی" یان (Planetary Nebulae) ناسراوە و وەک تابلۆیەکی ڕەنگاوڕەنگ لە ئاسماندا دەردەکەوێت.

ئەم دیاردەیە کاتێک ڕوودەدات کە ئەستێرەیەکی مامناوەند (وەک خۆری ئێمە) سووتەمەنییەکەی تەواو دەبێت و چینەکانی دەرەوەی خۆی فڕێ دەداتە ناو بۆشایی ئاسمان.

ئەو گاز و تەپوتۆزە ڕەنگاوڕەنگانەی کە دەبینرێن، لە ڕاستیدا پاشماوەی جەستەی ئەستێرەکەن کە بەهۆی تیشکی ناوکە گەرمەکەیەوە دەدرەوشێنەوە.

ناونانی ئەم دیاردەیە بە "Planetary" بۆ سەدەی هەژدەیەم دەگەڕێتەوە، کاتێک گەردوونناسان بە تەلەسکۆپە سەرەتاییەکانیان وایان دەزانی ئەمانە هەسارەی نوێن.

ئەم تەمەنانە تەنها بۆ چەند دە هەزار ساڵێک دەمێننەوە، کە لە تەمەنی گەردووندا تەنها چرکەیەکە، بەڵام دەبنە سەرچاوەی دروستبوونی نەوەی نوێی ئەستێرەکان.

سەرچاوە: ماڵپەڕی تەلەسکۆپی هابڵ

PM:11:37:18/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 164 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌