بەرەو تاریکی؛ یەکەمین وێنەی مێژوویی کونی ڕەش چۆن چرکێندرا؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

مرۆڤایەتی لە نیسانی ٢٠١٩دا گەیشتە وەرچەرخانێکی زانستی گەورە، کاتێک گەردوونناسان یەکەم وێنەی مێژوویی کونی ڕەشیان بڵاوکردەوە. ئەمە شتێک بوو کە پێشتر زۆر کەس پێیان وابوو بینینی بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ مەحاڵە و تەنها لە تیۆرییەکاندا بوونی هەیە.

ئەم وێنەیە لەلایەن پڕۆژەی "تەلەسکۆپی ئاسۆی ڕووداو" (EHT) تومارکرا، کە تۆڕێکی جیهانییە و لە چەندین تەلەسکۆپی ڕادیۆیی پێکدێت. ئەم تەلەسکۆپانە لە سەرانسەری زەوی بە هەماهەنگی کاریان کرد تا بتوانن وەک یەک تەلەسکۆپی زەبەلاح بە قەبارەی گۆی زەوی

کار بکەن و ئەو دیمەنە دەگمەنە تۆمار بکەن.

وێنەکە بازنەیەکی درەوشاوەی لە گازی گەرم نیشان دەدا کە دەوری کونی ڕەشە زەبەلاحەکەی ناوەندی گەلەئەستێرەی "مەسیێ ٨٧"یان دابوو. ئەم دیمەنە بە تەواوی هاوتای ئەو پێشبینییانە بوو کە ئەلبێرت ئاینشتاین زیاتر لە سەدەیەک لەمەوبەر لە تیۆری ڕێژەییدا ئاماژەی پێدابوو.

زانایان ئەم دەستکەوتەیان بە یەکێک لە گەورەترین سەرکەوتنە تەکنەلۆژییەکانی فەلەکناسی وەسف کرد. پرۆسەکە پێویستی بە چەندین ساڵ هەماهەنگی نێودەوڵەتی، کۆکردنەوەی بڕێکی زەبەلاح لە زانیاری و بەکارهێنانی سیستەمە کۆمپیوتەرییە هەرە پێشکەوتووەکان هەبوو بۆ داڕشتنەوەی وێنەکە.

ئەم وێنە مێژووییە سەردەمێکی نوێی لە توێژینەوەکانی کونی ڕەش دەستپێکرد و هێزی هەماهەنگی زانستی جیهانی نیشاندا. دەرکەوت کە کاتێک زانایانی جیهان پێکەوە کار

l دەکەن، دەتوانن نهێنییە هەرە قووڵەکانی گەردوون ئاشکرا بکەن.

سەرچاوە: First image of a black hole

PM:11:35:02/07/2026

ئه‌م بابه‌ته 104 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌