زانایان بە پلانێکی نوێی ڕوانگە چاودێرییەکان بەدوای ژیاندا دەگەڕێن

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

نەوەیەکی نوێ لە ڕوانگە گەردوونییەکان ڕەنگە بەم زووانە ڕێگە بە مرۆڤایەتی بدەن بە

وردییەکی بێ وێنە بەدوای نیشانەکانی ژیاندا لەسەر هەسارە دوورەکان بگەڕێن. توێژەرە

نێودەوڵەتییەکان کە کار لەسەر "ڕوانگەی جیهانە نیشتەجێبووەکان"ی پێشنیارکراوی ناسا

دەکەن، ئامانجە زانستییە سەرەکییەکانیان ڕاگەیاند کە ئامانجیان دۆزینەوەی واژۆ

بایۆلۆژییەکانە لەسەر ئەو هەسارانەی وەک زەوین.

ئەرکی ئەم پڕۆژەیە سەرنج دەخاتە سەر شیکردنەوەی بەرگی هەوای جیهانە دوورەکان کە بە

دەوری ئەستێرەکانی تردا دەسوڕێنەوە. زانایان هیوادارن گازەکانی وەک ئۆکسجین، میسان

و هەڵمی ئاو بناسنەوە کە دەتوانن ئاماژە بن بۆ چالاکیی بایۆلۆژی.

گەردوونناسان ئەم پڕۆژەیە وەک یەکێک لە هەوڵە زانستییە هەرە گەورەکانی مرۆڤایەتی لە

دوای هەڵدانی تەلەسکۆپی هابڵ وەسف دەکەن. ئەگەر سەرکەوتوو بێت، ڕوانگەکە دەتوانێت

بە شێوەیەکی بنەڕەتی تێگەیشتنی مرۆڤ بۆ ژیان لە گەردووندا سەرلەنوێ دابڕێژێتەوە.

توێژەران پێیان وایە تەنها لەناو گەلەئەستێرەی خۆماندا هەزاران هەسارەی شیاوی ژیان

هەبن. تەلەسکۆپە پێشکەوتووەکان ئێستا ڕێگە بە زانایان دەدەن پشکنین بۆ ئەو تیشکە

بکەن کە بە ناو بەرگی هەوای هەسارەکاندا تێدەپەڕێت و بەدوای پەنجەمۆرە

کیمیاییەکاندا بگەڕێن کە پەیوەندییان بە زیندەوەرانەوە هەیە.

بایەخی گەشەسەندوو بە هەسارە دەرەکییەکان دوای ئەوە خێراتر بوو کە تەلەسکۆپی جەیمس

وێب وردەکاری سەرسوڕهێنەری دەربارەی گەلەئەستێرە سەرەتاییەکان و سیستەمە هەسارەییە

دوورەکان ئاشکرا کرد. ڕوانگەی جیهانە نیشتەجێبووەکان بە هەستیارییەکی زۆر زیاترەوە

بەردەوامی بەو گەڕانە دەدات.

زانایان هۆشداری دەدەن کە دۆزینەوەی ژیان بە شێوەیەکی نائاسایی ئەستەم دەمێنێتەوە.

تەنانەت ئەگەر ئاماژەی ئومێدبەخشیش بدۆزرێتەوە، ساڵانێک وردبینی پێویست دەبێت پێش

ئەوەی هیچ پشتڕاستکردنەوەیەکی فەرمی بکرێت.

سەرچاوە: ئەرکایڤ - "ڕوانگەی جیهانە نیشتەجێبووەکان: گەڕان بەدوای ژیاندا لەسەر

هەسارە دەرەکییە شیاوەکانی نیشتەجێبوون"

PM:11:31:06/06/2026

ئه‌م بابه‌ته 96 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌