ئەستێرەناسان "گالاکسییەکی خێو" دەدۆزنەوە کە نزیکەی هەمووی لە ماددەی تاریک پێکهاتووە

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

ئەستێرەناسان بە بەکارهێنانی تێلسکۆپە پێشکەوتووەکانی بۆشایی ئاسمان، بوونی

گالاکسییەکی خێو و نهێنییان پشتڕاستکردەوە کە نزیکەی هەمووی لە ماددەی

تاریک پێکهاتووە، ئەمەش یەکێکە لە نامۆترین دۆزینەوەکانی گەردوونناسی مۆدێرن.

ئەم گالاکسییە کە بە CDG-2 ناسراوە، نزیکەی وەک شتێکی نادیار دەردەکەوێت چونکە زۆر

کەم ئەستێرەی تێدایە. زانایان لە ڕێگەی چاودێریکردنی کۆمەڵە ئەستێرە گۆییە

نائاساییەکان کە لە دەوری پێکهاتەیەکی کێشکردنی نەبینراو دەسوڕانەوە، لە

دووری ٣٠٠ ملیۆن ساڵی ڕووناکی دۆزییانەوە.

توێژەران مەزەندە دەکەن کە نزیکەی ٩٩ لەسەدی بارستایی گالاکسییەکە لە ماددەی تاریک

پێکهاتووە، ئەو ماددە نەبینراوەی کە بڕوا دەکرێت زۆربەی گەردوون پێکبهێنێت. ئەم

دۆزینەوەیە دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ ئەوەی زانایان باشتر تێبگەن چۆن

گالاکسییەکان دوای "تەقینەوە گەورەکە" دروستبوون.

ئەم چاودێرییانە بە بەکارهێنانی داتاکانی تێلسکۆپی هابڵ و شیکردنەوەی کۆمپیوتەریی

پێشکەوتوو ئەنجامدراون. ئەستێرەناسان ئەم تەنەیان وەک "ئەڵقە ونیبووەکەی

پەرەسەندن" لە نێوان گالاکسییە ئاساییەکان و پێکهاتە گەورەکانی ماددەی

تاریک وەسف کردووە.

ماددەی تاریک تا ئێستاش وەک یەکێک لە گەورەترین مەتەڵەکانی ئەستێرەناسی ماوەتەوە،

چونکە بە ئامێرەکانی ئێستا ڕاستەوخۆ نابینرێت. زانایان تەنها لە ڕێگەی کاریگەریی

کێشکردنی لەسەر ماددە بینراوەکان درک بە بوونی دەکەن.

شارەزایان پێیان وایە ئەم دۆزینەوەیە دەبێتە هۆی دروستبوونی نەوەیەکی نوێ لە مۆدێلە

گەردوونییەکان کە پێکهاتە شاراوەکەی گەردوون و پەرەسەندنی گالاکسییەکان لە ماوەی

ملیارەها ساڵدا ڕوون دەکەنەوە.

سەرچاوە: تێبینییە ئەستێرەناسییەکانی ناسا و هابڵ، ٢٠٢٦.

PM:10:49:18/05/2026

ئه‌م بابه‌ته 108 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌