‌گەردوونێکی بێ کۆتایی لە ڕەنگ؛ ئەوەی چاوی مرۆڤ نایبینێت چییە؟

وێستگە ستایل-

گەردوونێکی بێ کۆتایی لە ڕەنگ؛ ئەوەی چاوی مرۆڤ نایبینێت چییە؟

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

زانست هەموو جارێک پەردە لەسەر نهێنییەکی نوێ لادەبات، ئەمجارەیان باس لەو جیهانە
ڕەنگاوڕەنگە دەکات کە ئێمە وەک مرۆڤ تەنها بەشێکی بچووکیمان پێ دەبڕێت. بەگوێرەی
توێژینەوە نوێیەکانی بواری فیزیا و فەلسەفەی سروشت، ژمارەی ئەو ڕەنگانەی لە
گەردووندا بوونیان هەیە، هیچ سنوورێکیان نییە و بە واتایەکی ڕەها "ناکۆتان"،
ئەمەش دەرگایەکی نوێ بەڕووی تێگەیشتنی مرۆڤ بۆ دەوروبەرەکەی دەکاتەوە.

ئەم بابەتە پەیوەندییەکی ڕاستەوخۆی بە شەبەنگی کارۆموگناتیسییەوە هەیە. ڕەنگەکان لە
بنەڕەتدا شەپۆلی تیشکین، و هەر گۆڕانکارییەکی زۆر ورد لە درێژیی ئەم شەپۆلانەدا،
ڕەنگێکی نوێ بەرهەم دەهێنێت. لەبەر ئەوەی درێژیی شەپۆلەکان دەکرێت تا بێ کۆتایی
دابەش بکرێن، کەواتە گەردوون پڕە لەو ڕەنگانەی کە هێشتا ناویان لێنراوە و لە
دەرەوەی خەیاڵدانی بینینی ئێمەدان، چونکە فیزیا پێمان دەڵێت هیچ خاڵێکی
کۆتایی بۆ جیاوازی شەپۆلەکان نییە.

لەگەڵ ئەم هەموو فرەچەشنییەدا، چاوی مرۆڤ بە شێوەیەک دیزاین کراوە کە تەنها لە
چوارچێوەیەکی دیاریکراودا کار بکات. توێژینەوە فیسیۆلۆژییەکان دەریدەخەن کە
مرۆڤی ئاسایی، بەهۆی بوونی سێ جۆر خانەی وەرگر لە ناو چاویدا، دەتوانێت لە نێوان
یەک ملیۆن بۆ دە ملیۆن ڕەنگی جیاواز لە یەکتر جی بکاتەوە. ئەمەش مەودایەکی زۆرە،
بەڵام کاتێک بەراوردی دەکەیت بە کۆی گشتی تیشکەکانی ناو گەردوون، دەبینین کە
ئێمە لە ئاستێکی زۆر سنوورداردا دەبینین و ئەوەی دیکە هەمووی دەکەوێتە دەرەوەی
ئەو مەودایەی کە پێی دەوترێت "شەبەنگی بینراو".

جیاوازییەکە لێرەدایە کە زۆرێک لە ڕەنگەکان دەکەونە دەرەوەی سنووری هەستیاری
چاوەکانمان. تیشکی سەروو وەنەوشەیی، تیشکی ژێر سوور، تیشکی ئێکس و چەندین
جۆری دیکەی تیشک هەن کە لە ڕاستیدا خاوەنی ڕەنگی تایبەت بە خۆیانن، بەڵام
سیستەمی بینینی مرۆڤ گەشەی نەکردووە بۆ هەستپێکردنیان. لە بەرامبەردا، زانست
سەلماندوویەتی کە هەندێک زیندەوەری دیکە وەک هەنگ، پەپوولە یان هەندێک جۆری باڵندە،
دەتوانن ئەو ڕەنگانە ببینن کە بۆ ئێمە وەک تاریکی یان نەبوونی ڕەنگ دەردەکەون،
ئەمەش وای کردووە جیهانی ئەوان زۆر ڕەنگاوڕەنگتر بێت لەوەی ئێمە دەیناسین.

لە کۆتاییدا، دەبێت ئەوە بزانین کە ئەو جیهانەی ئێمە دەیبینین، تەنها پەنجەرەیەکی
بچووکە بەرەو ڕاستییە گەورەکە. ئێمە لە نێو زەریایەک لە ڕەنگی بێ کۆتاییدا دەژین،
بەڵام تەنها بەو چەند ملیۆن ڕەنگە قایل بووین کە چاوەکانمان پێمان دەڵێن، ئەمەش
نیشانەی ئەوەیە کە گەردوون زۆر لەوە گەورەتر و ئاڵۆزترە کە لە ڕێگەی
چاوەکانمانەوە هەستی پێ دەکەین.

گۆڤارە زانستییەکانی تایبەت بە بواری ئۆپتیک و فیزیای تیشک


PM:09:36:03/05/2026


ئه‌م بابه‌ته 68 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

تەندروستی

ستایل