تێلسکۆبی جەیمس وێب نهێنییەکانی گەورەترین گەلەئەستێرەی لولپێچ ئاشکرا دەکات

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

تێلسکۆبی جەیمس وێب وێنەی بێپێشینەی گەلەئەستێرەی NGC 6872ی گرتووە، کە یەکێکە لە گەورەترین گەلەئەستێرە لولپێچەکان و شێوە شێواوەکەی زاناکانی سەرسام کردووە، ئەم وێنانە زانیاری نوێ دەربارەی دروستبوونی ئەستێرەکان و پەرەسەندنی گەلەئەستێرەکان ئاشکرا دەکەن.

ئەم گەلەئەستێرەیە نزیکەی ٢١٢ ملیۆن ساڵی ڕووناکی لە زەوییەوە دوورە و درێژییەکەی دەگاتە ٥٢٠ هەزار ساڵی ڕووناکی، ئەمەش وای کردووە ببێتە یەکێک لە گەورەترین گەلەئەستێرە ناسراوەکان. شێوە سەیرەکەی ئەنجامی پێکدادان و کارلێکی ڕاکێشانی بەردەوامە لەگەڵ گەلەئەستێرەیەکی تەنیشتی بچووکتر بە ناوی IC 4970، کە بووەتە هۆی دروستبوونی شەپۆلی گەورەی ئەستێرەی نوێ لە ناو باڵە درێژبووەکانی گەلەئەستێرەکەدا.

وێنە نوێیەکان کە لە ڕێگەی کامێرای ژێر سووری جەیمس وێبەوە گیراون، توانیویانە بە ناو تەم و تۆزی گەردوونیدا تێپەڕن و ئەو ناوچانە نیشان بدەن کە ئەستێرەی گەنجیان تێدا دروست دەبێت. زاناکان تێبینی ئەوەیان کردووە کە ڕێژەی دروستبوونی ئەستێرە لە بەشە دەرەکییەکانی گەلەئەستێرەکەدا سێ ئەوەندەی ناوەندەکەیەتی، ئەمەش دۆزینەوەیەکی سەرسوڕهێنەرە چونکە بەزۆری ناوەندی گەلەئەستێرەکان چالاکترن.

دکتۆر مارکوس وێب، سەرۆکی تیمی لێکۆڵینەوەکە، ڕایگەیاند کە کارلێکی نێوان ئەم دوو گەلەئەستێرەیە بووەتە هۆی پەستانی هەورە گازییەکان و تەقینەوەی گەورەی دروستبوونی ئەستێرە. ئەم تاقیکردنەوەیە نیشانی دەدات کە NGC 6872 لە قۆناغێکی گواستنەوەدایە و لە کۆتاییدا لەگەڵ هاوەڵەکەی تێکەڵ دەبێت و دەبێتە گەلەئەستێرەیەکی هێلکەیی گەورە، بەڵام ئەم پرۆسەیە ملیۆنان ساڵی تری پێویستە.

ئەم وێنانە تەنها بۆ جوانی نین، بەڵکو یارمەتی گەردوونناسان دەدەن تێبگەن چۆن گەلەئەستێرە گەورەکان لە سەرەتای دروستبوونی گەردووندا گەشەیان کردووە. بڵاوبوونەوەی ئەم وێنانە لە سۆشیاڵ میدیا دەنگدانەوەیەکی زۆری هەبوو و خەڵکێکی زۆر سەرسامی خۆیان بۆ وردەکارییەکانی ئەم تێلسکۆبە نوێیە دەربڕی کە دەتوانێت قووڵاییەکانی گەردوونمان بۆ ڕوون بکاتەوە.

سەرچاوە: وێب سایتی فەرمی جەیمس وێب و ئاژانسی ناسا

PM:10:20:14/03/2026

ئه‌م بابه‌ته 56 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌