مێژووی چاوەکان بەرەو ئاسمان؛ گەشتێکی نوێ بەناو کتێبە ناودارەکەی جۆن نۆرسدا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

چاپێکی نوێ و دەوڵەمەندکراو لە کتێبی کلاسیکی "Cosmos: An Illustrated History of Astronomy and Cosmology" لە نووسینی مێژوونووس جۆن نۆرس بڵاوکرایەوە. ئەم کتێبە گەڕانێکی قووڵ و گشتگیرە بەناو هەوڵە بەردەوامەکانی مرۆڤ بۆ ناسینی ئەستێرەکان و گەردوون، لە سەردەمە کۆنەکانەوە تا گەیشتن بە لوتکەی زانستی مۆدێرن و گەڕانە گەردوونییەکان.

کتێبەکەی نۆرس تەنها مێژوویەکی وشک نییە، بەڵکو گێڕانەوەیەکی ئەدەبی و زانستییە بۆ ئەوەی چۆن ئاسمان کاریگەریی لەسەر شارستانییەت، ئایین و بیرکردنەوەی مرۆڤ هەبووە. ئەم چاپە نوێیە زانیاریی وردی لەسەر نوێترین دۆزینەوەکانی گەردوونناسی تێدایە، کە وای لێدەکات ببێتە سەرچاوەیەکی بێوێنە بۆ هەر خوێنەرێکی تامەزرۆی زانست و مێژوو.

نۆرس لە کارەکەیدا شوێنپێی مرۆڤایەتی دەگرێت – لە نەخشە مانگییەکانی سەردەمی بەردینەوە تا فیزیکی ئاسمانیی زۆر ئاڵۆز کە ئێستا دەیبینین. وەشانە نوێیەکە گۆڕانکارییەکانی وەک دووبارە پۆلێنکردنەوەی پلۆتۆ و ئەو زانیارییە نوێیانەی تێدایە کە لە ڕێگەی ڕادیۆ-گەردوونناسی و تێلسکۆپە ئاسمانییە هەرە پێشکەوتووەکانی وەک جەیمس وێب بەدەست هاتوون.

پێکهاتەی کتێبەکە نیشانی دەدات چۆن زانیارییەکان لە نێوان شارستانییەتە گەورەکانی وەک میسر، یۆنان، چین و ئەمریکاکاندا گەشتیان کردووە و چۆن کارلێکی جیهانی میتۆدۆلۆژیای زانستیی بڵاوکردووەتەوە. کتێبەکە بە زیاتر لە ٢٠٠ وێنەی ڕەنگاوڕەنگ و ئەرشیفی ڕازاوەتەوە کە بینەر دەباتە ناو قووڵایی مێژووی سەرسوڕهێنەری زانستەوە.

خوێنەران و پەروەردەکاران ئەم کتێبە وەک پردێک دەبینن کە تیۆرییە کلاسیکییەکان و دۆزینەوە نوێیەکان پێکەوە دەبەستێتەوە و وەڵامی زۆر پرسیار دەداتەوە. ئەمە وەک سەرچاوەیەکی سەرەکی بۆ هەر کەسێک دادەنرێت کە بیەوێت لە بنەچەی مشتومڕە زانستییەکانی ئێستا و گەڕانە گەردوونییە مۆدێرنەکان تێبگات.

ئەم وەشانە نوێیە جارێکی تر جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە گەردوون چۆن هەمیشە وەک سەرچاوەی ئیلهام و حەقیقەت بۆ مرۆڤایەتی ماوەتەوە و هەر دەمێنێت. کتێبەکە وانەیەکی فێرمان دەکات؛ کە بۆ تێگەیشتن لە داهاتوو، دەبێت زۆر بە باشی لە مێژووی هەوڵەکانمان بۆ گەیشتن بە ئەستێرەکان و قوربانییەکانی ئەو ڕێگەیە بگەین.

سەرچاوە: گۆڤاری مێژووی زانست و ئەدەبیاتی گەردوونناسی جیهانی.

PM:06:19:26/01/2026

ئه‌م بابه‌ته 80 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌