ڕاپۆرتێکی نوێی کەشوهەوا هۆشداری دەدات لەوەی نیشاندەرە ژینگەییەکانی زەوی لە ژێر فشارێکی مەترسیداردان
وێستگە ستایل-
ڕاپۆرتێکی نوێی کەشوهەوا هۆشداری دەدات لەوەی نیشاندەرە ژینگەییەکانی زەوی لە ژێر فشارێکی مەترسیداردان
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
هەڵسەنگاندنێکی نوێی زانستی کە لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ بڵاوکراوەتەوە هۆشداری دەدات لەوەی چەندین نیشاندەری گرنگی تەندروستیی ژینگەیی زەوی لە ئاستێکی جێی نیگەرانیدا ماونەتەوە. ڕاپۆرتەکە تیشک دەخاتە سەر ئاستی پێوانەیی چڕیی گازە گەرمخانەییە سەرەکییەکان، بەرزبوونەوەی دەردانی گازەکان و بەردەوامیی لەدەستچوونی دارستانەکان و سەهۆڵی جەمسەرەکان، ئەمەش داواکارییەکان بۆ هەنگاونانی خێراتر لە ڕووبەڕووبوونەوەی گۆڕانی کەشوهەوادا بەهێزتر دەکات.
بەپێی هەڵسەنگاندنەکە، بەکارهێنانی سووتەمەنیی بەردینی بە ڕێژەی لەسەدا ٠.٩ لە ساڵی
٢٠٢٥ زیادی کردووە، هاوکات دەردانی گازی دووانە ئۆکسیدی کاربۆنی پەیوەندیدار بە کەرتی وزەوە بۆ یەکەمجار لە ٤١ ملیار تۆن تێپەڕیوە. هەروەها ڕاپۆرتەکە دەریخستووە کە لە ساڵی ٢٠٢٥دا نزیکەی ١٠.٨ ملیۆن هێکتار زەوی بەهۆی ئاگرکەوتنەوەوە لەناوچوون.
زانایان هۆشداری دەدەن لەوەی ئەم گۆڕانکارییانە دەتوانن کاریگەرییەکانی یەکتر چڕتر بکەنەوە؛ بەرزبوونەوەی پلەکانی گەرما دەبێتە هۆی توانەوەی سەهۆڵ و گەرمبوونی زەریاکان، لە کاتێکدا زیانگەیشتن بە دارستانەکان و سیستەمە ژینگەییەکانی دیکە دەتوانێت توانای ئەو سیستەمە سروشتییانە لاواز بکات کە کاربۆن هەڵدەمژن و کەشوهەوا ڕێکدەخەن.
هاوکات چەندین نیشانەی بەرەوپێشچوونیش بەدی دەکرێن. هەڵسەنگاندنەکە ئاماژە بەوە دەکات کە لە ساڵی ٢٠٢٥دا بۆ یەکەمجار لە ماوەی زیاتر لە سەدەیەکدا، وزەی نوێبووەوە پێش خەڵووز کەوتووە وەک سەرچاوەیەکی جیهانیی بەرهەمهێنانی کارەبا. سەرچاوە کەم-کاربۆنەکان نزیکەی لە سەدا ٤٣ی بەرهەمهێنانی کارەبای جیهانییان پێکدەهێنا.
ئەم دەرەنجامانە جەخت لەسەر پێویستیی خێراکردنی بەکارهێنانی وزەی پاک، پاراستنی ژینگە و بەهێزکردنی خۆگونجاندن لەگەڵ کەشوهەوادا دەکەنەوە. هەرچەندە وزەی نوێبووەوە ڕوو لە فراوانبوونە، بەڵام توێژەران دەڵێن وێنەی گشتیی ژینگە هێشتا بە مەترسیداری ماوەتەوە.
ڕاپۆرتی زانستیی هەڵسەنگاندنی کەشوهەوای جیهانی
PM:11:16:14/10/2026
ئه‌م بابه‌ته 116
جار خوێنراوه‌ته‌وه