فرانسیس هالزن خەڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی ٢٠٢٦ بۆ پەرەپێدانی گەردوونناسیی نیوترۆنۆ بەدەستدەهێنێت

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

فیزیازانی بەلجیکی-ئەمریکی، فرانسیس هالزن، خەڵاتی نۆبڵی فیزیای ساڵی ٢٠٢٦یبەدەستهێنا لە پای کارە پێشەنگەکانی لە ڕوانگەی ئایسکوبی تایبەت بە نیوترۆنۆ، کە بەستەڵەکی جەمسەری باشوور بۆ دیاریکردنی تەنۆلکە گەردوونییە نادیارەکان بەکاردەهێنێت.

ڕاگەیاندنی خەڵاتەکە لە ٦ی تشرینی یەکەم، تیشک دەخاتە سەر توێژینەوەی چەندین دەیەی ڕابردوو لەسەر نیوترۆنۆکان، کە تەنۆلکەی بێ بارگاوین و بە نزیکەیی کێشیان سفرە و دەتوانن بە ناو ماددە چڕەکاندا تێپەڕن بێ ئەوەی کارلێکیان لەگەڵدا بکەن، ئەمەش دەیانکاتە نێردراوێکی بێوێنە بۆ گەیاندنی نهێنییەکانی ڕووداوە گەردوونییە دوورەکان.

ڕوانگەی ئایسکۆب لەناو یەک کیلۆمەتر سێجا لە بەستەڵەکی ئەنتارکتیکا کاردەکات و زیاتر لە ٥٠٠٠ هەستەوەری ڕووناکی لە قووڵاییدا چێنراون، ئەو هەستەوەرانە چاودێری ئەو تروسکاییە کەمە دەکەن کە لە کاتی بەریەککەوتنی نیوترۆنۆ لەگەڵ ماددە دروست

دەبێت، ئەمەش دەرگای لێکۆڵینەوە لە گەلەئەستێرە دوورەکان و تەقینەوەی ئەستێرەکان دەکاتەوە.

هالزن بۆ یەکەمجار لە ساڵی ١٩٨٨ پێشنیاری بەکارهێنانی سەهۆڵی جەمسەری باشووری کرد بۆ ئەم مەبەستە، و پڕۆژەکە لە ساڵی ٢٠١١ تەواو کرا، لەو کاتەوە بووەتە تەواوکەرێکی گەورە بۆ تەلەسکۆبە کلاسیکییەکان کە بە تیشکی کارۆموگناتیسی کاردەکەن.

ئەم دەستکەوتە ئامرازەکانی مرۆڤ بۆ لێکۆڵینەوە لە گەردوون فراوانتر دەکات و یارمەتیدەر دەبێت لە تێگەیشتن لە وزەبەخشترین دیاردەکان، هاوکات پلانی فراوانکردنی ڕوانگەکە بۆ نەوەی دووەم (IceCube-Gen2) تواناکانی ئەم بوارە چەند هێندە زیاد دەکات.

ئەکادیمیای شاهانەی سویدی بۆ زانستەکان

PM:11:54:10/10/2026

ئه‌م بابه‌ته 92 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌