تەڵعەت تاھیر؛ شاعیرێک لە نێوان قووڵیی دەق و ڕەنگدانەوەی ئاوازدا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

تەڵعەت تاھیر، یەکێکە لەو دەنگە دیارانەی شیعری هاوچەرخی کوردی کە توانیویەتی لە ڕێگەی دەقە پڕ لە سۆز و وێنە شیعرییەکانییەوە، جێگەی خۆی لە ناو دڵی خوێنەران و بیسەرانی گۆرانیی کوردی بکاتەوە. ئەم شاعیرە کە خاوەنی چەندین کۆمەڵە شیعر و کاری وەرگێڕانە، وەک یەکێک لە نوێنەرانی دیاری نەوەی نوێی ئەدەب دەناسرێت کە مۆرکێکی تایبەتی بە شیعر و ئەدەبیاتی کوردی بەخشیوە.

ئەم شاعیرە لە ١٨ی کانوونی دووەمی ١٩٧٣ لە شارۆچکەی مەخمووری سەر بە پارێزگای هەولێر لەدایکبووە و لە کۆتایی هەشتاکانی سەدەی ڕابردووەوە تێکەڵی دنیای نووسین بووە. تەڵعەت تاهیر تەنها بە نووسینی شیعرەوە نەوەستاوە، بەڵکو لە ڕووی کارگێڕی و کولتوورییەوە خزمەتێکی زۆری بە ئەدەبی کوردی کردووە، بەتایبەت لەو ماوەیەی کە وەک جێگری سەرۆکی بنکەی ڕووناکبیریی گەلاوێژ دەستبەکار بوو.

کتێبخانەی ئەدەبیی تەڵعەت تاهیر دەوڵەمەندە بە چەندین بەرهەمی ناوازە، لەوانەدیوانە شیعرییەکانی "لەبەر ئاوازێک نایەوێ ببێتە گۆرانی" (٢٠٠٩)، "ڕۆژگاری وشک و چاوی تەڕ"، "ناوی تۆ ئیمزای منە" و "ئەو گوڵەگەنمانەی بوونە گسک". جگە لە نووسینی شیعر، ئەو وەک وەرگێڕێکی بەتوانا کارەکانی شاعیری گەورەی عەرەب "ئەدۆنیس"ی وەرگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی، لەوانە کتێبەکانی "بنەچەی سەوسەن"، "ئارام بە هاملێت، شێتی ئۆفیلیا هەڵمژە" و "عەتری ئەو عاشقانەی مردن". هەروەها لە بواری لێکۆڵینەوەدا خاوەنی کتێبی "دەرچوون لە سووڕیی نووسین"ە.

جەماوەریبوونی تەڵعەت تاھیر تەنها لەناو بازنەی خوێنەراندا نەماوەتەوە، بەڵکو دەنگ و ئاوازی هونەرمەندی ناودار "زیاد ئەسعەد" ڕۆڵێکی گەورەیان هەبووە لە ناساندنی شیعرەکانی بە خەڵک. زۆرێک لە گۆرانییە هەرە ناسراوەکانی زیاد ئەسعەد لە هۆنراوەکانی ئەم شاعیرە وەرگیراون، ئەمەش وایکردووە وشەکانی تەڵعەت ببنە بەشێک لە یادەوەریی هونەریی و سۆزداریی کۆمەڵگەی کوردی و وێردی سەر زمانی هەوادارانی مۆسیقا.

تەڵعەت تاھیر تا ئێستاش وەک سیمایەکی دیاری ئەدەبی کوردی بەردەوامە لە داهێنان. ئەو بە تێکەڵکردنی هەستی ناسک و دیدی فەلسەفی لە وەرگێڕان و نووسیندا، توانیویەتی مۆرکی تایبەتی خۆی لە مێژووی ئەدەبی نوێی کوردیدا بنەخشێنێت و ببێتە سەرچاوەیەکی گرنگ بۆ نەوەکانی دوای خۆی.

سەرچاوە: ئەرشیفی زانیارییەکانی ویکیپیدیا و بنکەی ڕووناکبیریی گەلاوێژ.

PM:07:39:01/09/2026

ئه‌م بابه‌ته 112 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌