فەرشە نەخشێندراوەکەی بایۆ لە ئاڵوگۆڕێکی مێژووییدا گەڕایەوە بۆ بەریتانیا

وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان

بۆ یەکەمجار لە دوای نزیکەی هەزار ساڵ، فەرشە نەخشێندراوەکەی بایۆ (Bayeux

Tapestry) هێنرایەوە بۆ بەریتانیا، ئەمەش یەکێکە لە گرنگترین ئاڵوگۆڕە کولتوورییەکانی نێوان بەریتانیا و فەرەنسا لەم دواییانەدا. ئەم کارە هونەرییە چەسپاوەی سەدەکانی ناوەڕاست کە باس لە ڕووداوەکانی دەوروبەری داگیرکاری نۆرمانەکان بۆ سەر ئینگلتەرا و شەڕی هاستینگس لە ساڵی ١٠٦٦ دەکات، بڕیارە لە ١٠ی ئەیلوولی ٢٠٢٦ لە مۆزەخانەی بەریتانی لە لەندەن نمایش بکرێت.

ئەم قەرزە هونەرییە سەرنجێکی زۆری خەڵکی ڕاکێشاوە بەهۆی گرنگی مێژوویی و ناسکی فەرشەکەوە. ئەم کارە هونەرییە بۆ چەندین سەدە لە فەرەنسا پارێزراوە، و هەوڵەکانی پێشوو بۆ هێنانی بۆ بەریتانیا لە ساڵانی ١٩٥٣ و ١٩٦٦ شکستیان هێنابوو.

فەرشەکە جگە لە تۆمارکردنی مێژووی سەدەکانی ناوەڕاست، ڕۆڵێکی زۆر فراوانتریشی بینیوە. بە درێژایی سەدەکان وەک بەشێک لە گێڕانەوەی سیاسی، ناسنامەی نیشتمانی و یادەوەری مێژوویی لێکدراوەتەوە. ناپلیۆن هێماکانی بەکارهێناوە و دواتر لەلایەن پڕوپاگەندەی نازییەکانەوە دەستی بەسەردا گیراوە، بۆیە نمایشکردنی لە بەریتانیا گرنگییەکی کولتووری و سیاسی لەسەرووی بەها هونەرییەکەیەوە هەیە.

نمایشەکەی مۆزەخانەی بەریتانی بەستراوەتەوە بە ڕێککەوتنێکی کولتووری فراوانتر کە تێیدا شوێنەوارەکانی بەریتانیا، لەوانە ئەو پارچانەی پەیوەستن بە "سەتۆن هو"، بەشێکن لە ئاڵوگۆڕەکە. ئەم ڕێککەوتنە وەک نموونەیەک لە دیپلۆماسی کولتووری نێوان هەردوو وڵات پیشان دراوە.

هەروەها ئەم ڕووداوە ڕەنگدانەوەی بایەخی زۆری خەڵکە بۆ پارچە مێژووییەکان وەک ئامرازێک بۆ پەروەردە. فەرشەکە گێڕانەوەیەکی وێنەیی نائاسایی لە جەنگەکانی سەدەکانی ناوەڕاست، سیاسەت، کەشتییەکان، جلوبەرگ و ژیانی کۆمەڵایەتی پێشکەش بە سەردانیکەران دەکات.

گەیشتنی ئەم فەرشە زیاترە لە تەنها گواستنەوەیەکی کاتی کارێکی هونەری کۆن. نیشانی دەدات چۆن میراتی کولتووری دەتوانێت وڵاتان بەیەکەوە ببەستێتەوە، گفتوگۆ  مێژووییەکان بکاتەوە و دەرفەت بۆ پەروەردە لە ڕێگەی پارچە ڕەسەنەکانەوە بڕەخسێنێت.

Reference: The Guardian, August 28, 2026. (The Guardian)

PM:11:45:30/08/2026

ئه‌م بابه‌ته 148 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌