دۆزینەوەی شوێنەوارێکی تەمەن 6,500 ساڵە لە کۆماری چیک کە پێدەچێت ڕۆژژمێرێکی کۆن بێت
وێستگە ستایل-
دۆزینەوەی شوێنەوارێکی تەمەن 6,500 ساڵە لە کۆماری چیک کە پێدەچێت ڕۆژژمێرێکی کۆن بێت
وێستگە ستایل - سۆلین عوسمان
شوێنەوارناسان لە کۆماری چیک پەردەیان لەسەر پەرژینێکی بازنەیی گەورەی سەردەمی نیۆلیتیک لادا کە نزیکەی 6,500 ساڵ پێش ئێستا دروستکراوە و پێدەچێت وەک ناوەندێکی مەراسمی و ڕۆژژمێرێکی گەردوونی پێشکەوتوو بەکارهاتبێت.
ئەم مۆنۆمێنتە لە نزیک ناوچەی "خلێبی" لە ناوەڕاستی کۆماری چیک دۆزراوەتەوە. تیرەکەی زیاتر لە 750 پێیە و بە خەندەقێکی قووڵ دەورە دراوە کە 12 دەرچەی ڕێکخراوی تێدایە. توێژەران دەڵێن پێکهاتەکە چەندین هێڵکاری تێدایە کە پەیوەندییان بە جووڵەی خۆر و مانگەوە هەیە.
پیتەر کریستوف، شوێنەوارناس لە زانکۆی وێست بۆهیمیا ڕایگەیاند کە دوو خاڵی گرنگی چاودێری لەو شوێنەدا لەگەڵ هەڵاتن و ئاوابوونی مانگ و وەرچەرخانی هاوینە و زستانەی خۆردا دەگونجێن. هەروەها کەللەسەر و قۆچی گا دۆزراونەتەوە، ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە مەراسمی ئایینی لەوێ ئەنجامدراوە.
ئەم دۆزینەوەیە بەڵگەیەکی نوێیە لەسەر ئەوەی کۆمەڵگەکانی سەردەمی نیۆلیتیک زانیارییەکی زۆریان لەسەر گەردوونناسی و سووڕی وەرزەکان هەبووە. ئەم جۆرە شوێنەوارانە زۆر پێش داهێنانی ڕۆژژمێری نووسراو دروستکراون و نیشانی دەدەن چۆن کۆمەڵگە کشتوکاڵییە سەرەتاییەکان ئاسمانیان بۆ ڕێکخستنی ژیانیان بەکارهێناوە.
مۆنۆمێنتەکەی "خلێبی" نموونەیەکی سەرنجڕاکێشی ئەندازیاری و گەردوونناسیی پێش مێژووە و دەرفەتێکی نوێ دەداتە توێژەران بۆ تێگەیشتن لەوەی چۆن کۆمەڵگە کۆنەکانی ئەوروپا ژیانی ڕۆژانەیان بە جووڵەی تەنە ئاسمانییەکانەوە بەستبووەوە.
سەرچاوە: گۆڤاری Archaeology، 24ی ئابی 2026.
PM:06:35:27/08/2026
ئهم بابهته 32
جار خوێنراوهتهوه